Pages

Phát hiện trẻ bị xâm hại, bạo hành gọi ngay 111

Khi chúng ta phát hiện trẻ có dấu hiệu bị bạo hành, bị ngược đãi, xâm hại hoặc bị bóc lột, bắt cóc, mua bán trẻ em... xin hãy gọi ngay đến số 111

Tệ nạn Xã Hội: là báo ứng, con cháu nhờ vào Đức ông bà cha mẹ

Mưu tài hại mạng: phải đánh đổi bằng sinh mạng

Tự học Excel tại nhà (Bộ tài liệu tự học Excel tại nhà)

Excel là gì?

Excel là một phần mềm nhỏ của Microsoft office xử lý bản tính trên môi trường windows và dùng để tính toán các số liệu dựa vào các hàm toán học để tính toán một cách nhanh chóng và đơn giản nhất.

Thực tế Excel cực kì đơn giản và dễ học, các bạn đều có thể dễ dàng tự học tại nhà. Vậy làm thế nào bạn có thể học tốt excel tại nhà? Hôm nay mình xin đưa ra một số phương pháp học excel theo mình thấy và mình đã áp dụng và rất thấy hiệu quả.

Phương pháp 1: Học thuộc công thức hàm

Học thuộc công thức Hàm trong excel là một trong những bước rất là quan trọng. Việc đầu tiên mình khuyên là các bạn hãy cố gắng tìm hiểu sâu các hàm trong excel.

Học thuộc hàm thì bạn nên học gì? Trước tiên bạn học cho mình cú pháp của hàm. Sau đó bạn học chức năng của hàm, hàm đó được sử dụng khi nào thì bạn đã có thể giải quyết được bài toán.

Phương pháp 2: Làm nhiều bài tập về excel

Làm bài tập excel cũng là vấn đề quan trọng nó giúp bạn nhớ lại các công thức đã học giúp bạn thích nghi nhiều dạng bài toán trong excel. Chỉ có làm bài tập bạn mới được vào thực hành thực tiễn thì bạn mới có thể làm được.

Lựa chọn bài tập thế nào? Đầu tiên bạn tìm cho mình những bạn dễ nhất chỉ là để vận dụng và học thuộc hàm mà thôi. Sau khi đã làm nhuần nhuyễn bạn mới làm tiếp đến các dạng bài khó hơn kết hợp với nhiều hàm nâng cao khác.

Lưu ý: Các bạn cần bài tập mẫu (có cả đáp án) vui lòng để lại email bên dưới bài viết mình sẽ gửi cho nhé. Bộ đề từ dễ đến khó khi giải xong đảm bảo các bạn sẽ làm chủ được Excel.

Phương pháp 3: Biết bắt lỗi Excel

Lỗi là một vấn đề rất quan trọng, bạn phải hiểu được những lỗi cơ bản mỗi khi sử dụng excel. Nếu bạn gặp phải lỗi mà bạn không biết được đó là lỗi gì thì bạn sẽ không bao giờ khắc phục được.

Ví dụ như các lỗi sau: #NA, ###, #NUM!……
Lỗi trong Excel
Lỗi trong excel
Vậy cuối cùng để học excel tốt bạn hãy học thuộc các lỗi excel nhé để khắc phục được nhanh nhất.

Phương pháp học excel chỉ có vậy thôi. Nếu bạn nào học đúng và hiểu đúng 3 phương pháp học excel trên mình tin rằng bạn có thể giải quyết nhanh tất cả các bài toán liên quan đến excel

Chúc các bạn thành công!
Thiên Hương

Tiến sĩ Gupta: "Không ai phải chết vì ung thư" - Chúng tôi cần bạn chia sẽ thông tin này

Ung thư là một căn bệnh nguy hiểm khó chữa và ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, việc chủ động duy trì lối sống lành mạnh và chế độ ăn hợp lý sẽ giúp con người đầy lùi được căn bệnh này.

Khoa học đã chứng minh, một chế độ ăn uống hợp lý có thể giúp giảm đến 25% nguy cơ mắc ung thư trong tương lai. Như vậy, chế độ ăn uống kém lành mạnh chính là nguyên nhân dẫn đến ung thư. 

Tiến sĩ Gupta nói: "Không ai phải chết vì ung thư ngoại trừ sự bất cẩn". Khuyến khích mỗi người nhận bản tin này để chuyển tiếp cho mười người khác, chắc chắn ít nhất một mạng sống sẽ được cứu... Tôi đã hoàn thành phần của mình, tôi hy vọng bạn có thể giúp làm phần của mình. Cảm ơn!

(1). Bước đầu tiên là ngừng tất cả lượng đường, không có đường trong cơ thể, tế bào ung thư sẽ chết một cách tự nhiên.

(2). Bước thứ hai là pha một quả chanh nguyên chất với một cốc nước nóng và uống trong khoảng 1-3 tháng đầu tiên trước khi thực phẩm và ung thư biến mất, nghiên cứu của Đại học Y Maryland cho biết, nó tốt hơn 1000 lần so với hóa trị.

(3). Bước thứ ba là uống 3 thìa dầu dừa hữu cơ, sáng và tối và ung thư sẽ biến mất, bạn có thể chọn bất kỳ liệu pháp nào trong hai liệu pháp sau khi tránh đường.

“Bác sĩ Guruprasad Reddy B V, TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ NHÀ NƯỚC OSH MOSCOW, RUSSIA"

20 điều nên ghi nhớ:

  1. Thường xuyên ăn tối muộn có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày
  2. Không bao giờ lấy hơn 4 quả trứng mỗi tuần
  3. Ăn thịt gà có thể gây ung thư dạ dày
  4. Không bao giờ ăn trái cây sau bữa ăn. Nên ăn trái cây trước bữa ăn.
  5. Không uống trà trong thời kỳ kinh nguyệt.
  6. Không thêm đường hoặc trứng vào sữa đậu nành
  7. Đừng ăn cà chua khi bụng đói
  8. Uống một ly nước lọc vào mỗi buổi sáng trước khi ăn để ngăn ngừa sỏi túi mật
  9. Không ăn thức ăn 3 giờ trước khi đi ngủ
  10. Uống ít rượu hoặc tránh, không có đặc tính dinh dưỡng nhưng có thể gây ra bệnh tiểu đường và tăng huyết áp
  11. Không ăn bánh mì nướng khi còn nóng từ lò nướng hoặc máy nướng bánh mì
  12. Không sạc điện thoại di động hoặc bất kỳ thiết bị nào bên cạnh bạn khi bạn đang ngủ
  13. Uống 2,5 lít nước mỗi ngày để ngăn ngừa ung thư bàng quang
  14. Uống nhiều nước vào ban ngày, ít hơn vào ban đêm
  15. Không uống nhiều hơn 2 tách cà phê mỗi ngày, có thể gây mất ngủ và dạ dày
  16. Ăn ít thức ăn có dầu. Phải mất 5-7 giờ để tiêu hóa chúng, khiến bạn cảm thấy mệt mỏi
  17. Sau 5 giờ chiều, ăn ít
  18. Sáu loại thực phẩm khiến bạn hạnh phúc: chuối, bưởi, rau bina, bí ngô, đào.
  19. Ngủ ít hơn 8 giờ mỗi ngày có thể làm suy giảm chức năng não của chúng ta. Nghỉ ngơi buổi chiều trong nửa giờ có thể giữ vẻ trẻ trung của làn da.
  20. Cà chua nấu chín có đặc tính chữa bệnh tốt hơn cà chua sống.

Uống nước chanh nóng có thể ngăn ngừa ung thư

Đừng thêm đường. Nước chanh nóng có lợi hơn nước chanh lạnh. Nước chanh nóng có thể duy trì sức khỏe của bạn và làm cho bạn sống lâu hơn!

Nước chanh nóng giết chết tế bào ung thư. Thêm 2-3 lát chanh vào nước nóng dùng làm thức uống hàng ngày. Vị đắng trong nước chanh nóng là chất tốt nhất để tiêu diệt tế bào ung thư.
  • Nước chanh lạnh chỉ có vitamin C, không ngăn ngừa ung thư. 
  • Nước chanh nóng có thể kiểm soát sự phát triển khối u ung thư. 
  • Các xét nghiệm lâm sàng đã chứng minh nước chanh nóng hoạt động hiệu quả. 
  • Loại điều trị chiết xuất chanh này sẽ chỉ tiêu diệt các tế bào ác tính, nó không ảnh hưởng đến các tế bào khỏe mạnh. 
  • Kế tiếp. . . axit citric và polyphenol chanh trong nước chanh, có thể giúp giảm huyết áp, phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu hiệu quả, cải thiện lưu thông máu và giảm cục máu đông 
  • Cho dù bạn bận rộn đến đâu, xin vui lòng dành thời gian để đọc nó, sau đó chia sẽ với những người khác để lan tỏa tình yêu! Chăm sóc tốt cho sức khỏe của chính họ!

Cắt móng chân cho chó mèo đúng cách, an toàn không chảy máu

Cũng giống như con người, móng tay chân phát triển quá dài sẽ gây nhiều bất tiện và chó mèo cũng vậy. Việc cắt móng chân cho chó mèo nghe có vẻ đơn giản nhưng không phải ai cũng biết, dễ cắt nhâm vào tuỷ móng. Bài viết này xin hướng dẫn bạn cách cắt móng chân cho chó mèo đúng cách và an toàn nhất.
Cắt móng chân cho chó mèo đúng cách, an toàn
Cắt móng chân cho chó mèo nên dùng kìm bấm chuyên dụng

Cách nuôi chó con khoẻ mạnh và nhanh lớn

Với bất cứ loài vật nào, giai đoạn sơ sinh là thời gian phát triển nhanh chóng và rõ rệt nhất. Các chú cún con cũng tương tự, đây là giai đoạn chúng sẽ phải đối diện với nhiều thay đổi từ điều kiện môi trường ngoài bụng mẹ. Chính vì thế, bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn đọc cách nuôi và chăm sóc chó con mới đẻ nhanh lớn khoẻ mạnh, và phát triển toàn diện nhất.

1. Nắm bắt đặc điểm sinh lý của chó con

Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cần thiết cho chó con mới đẻ là việc cần làm ngay từ khi chúng rời xa bụng mẹ. Chó con khi vừa sinh ra cần được bú mẹ ngay lập tức nhưng nếu chó mẹ không có sữa hay bất kỳ điều kiện nào đó thì bạn cần tìm loại sữa phù hợp nhất để thay thế. Sữa non hay các loại sữa dành riêng cho chó con có bán trên thị trường rất phù hợp trong hoàn cảnh này.
Cách nuôi chó con khoẻ mạnh và nhanh lớn
Chăm sóc chó con đúng cách là việc rất nhiều người quan tâm.
Bạn nên lựa chọn những loại sữa giàu protein, magie và vitamin để cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết, thay thế cho sữa mẹ. Bên cạnh đó cũng giúp thúc đẩy sự phát triển và nâng cao đề kháng, hệ miễn dịch cho cún con. Việc này sẽ giúp xây dựng cho cún một nền tảng sức khoẻ từ khi còn nhỏ.

Vợ Xấu

Hứa Doãn thời Đông Tấn cưới con gái của Nguyễn Đức Uý làm vợ. Đêm động phòng hoa chúc, Hứa Doãn phát hiện cô gái nhà họ Nguyễn này dung mạo xấu xí liền vội bỏ chạy ra khỏi phòng, từ đó không chịu vào.

Về sau người bạn của Hứa Doãn là Hoàn Phạm đến thăm, nói với Hứa Doãn rằng: “Nhà họ Nguyễn đã gả cô con gái xấu xí cho anh tất có nguyên nhân, anh nên tìm hiểu thử xem”.

Hứa Doãn nghe theo lời Hoàn Phạm vào phòng. Hứa Doãn vừa nhìn thấy dung mạo xấu xí của vợ định bước ra. Người vợ níu lại. Hứa Doãn vừa vùng vẫy vừa hỏi người vợ rằng: “Đàn bà có ‘tứ đức’, nàng được mấy đức?” (‘Tứ đức’ của phụ nữ là đức: công, dung, ngôn, hạnh).
Vợ Xấu: Công - Dung - Ngôn - Hạnh
Người vợ đáp rằng: “Thiếp đây chỉ kém có "dung" mà thôi. Rồi liền hỏi:

- Kẻ sĩ có ‘bách hạnh’, dám hỏi chàng được mấy hạnh?

Hứa Doãn đáp rằng: “Ta đây đủ cả bách hạnh”.

Nguyễn Thị nói: “Bách hạnh lấy "Đức" làm đầu, chàng là người hiếu sắc, không hiếu đức, sao lại bảo là có đủ bách hạnh được?”

Hứa Doãn nghe nói, lấy làm thẹn, thấy Nguyễn Thị có kiến thức sâu rộng và phẩm chất mà người phụ nữ bình thường không có được. Từ đó hai vợ chồng bèn yêu mến, kính trọng nhau suốt đời.

Lời bàn:

Cổ nhân ca ngợi phụ nữ có khí chất bao gồm: Nghi thái (lễ tiết), ngữ thái (giọng điệu lời nói), tình thái (biểu đạt tình cảm), khí thái (tính cách), tâm thái (biểu hiện nội tâm), và thần thái (hàm dưỡng tinh thần), sau đó mới đến tư thái (dáng dấp dung mạo).

Sức hút của người phụ nữ thì 7 phần ở tinh thần 3 phần mới nằm ở dung mạo. Khi khí chất toát ra từ bên trong, thì vẻ đẹp này sẽ lâu dài hơn, lôi cuốn hơn, và sẽ không mất đi theo thời gian mà càng lúc càng được bồi đắp. Người phụ nữ mà từng lời nói cử chỉ hành động đều mang theo một khí chất riêng, thì sẽ khiến người ta yêu thích và trân trọng.

Sắc đẹp có thể phai tàn theo thời gian nhưng phẩm hạnh và tài trí thì sẽ luôn có thể được bồi đắp và mãi trường tồn. Một người đàn ông thông thái, có nội hàm tu dưỡng và cái nhìn sâu sắc thì tất nhiên sẽ chọn cái đẹp vĩnh cửu, một người vợ thông minh khéo léo giúp họ làm nên đại sự chứ không phải là “một bình hoa di động”.

Khi cưới được một người vợ như vậy thì cũng đồng nghĩa họ có một trợ thủ đắc lực trong sự nghiệp, và một tách trà thơm thanh khiết thưởng thức mãi không biết chán.

Ba câu trả lời mầu nhiệm

Để kết thúc thư này, tôi xin kể tặng Thiều và các bạn một câu chuyện mà văn hào Lev Tolstoy đã kể và tôi tin là Thiều và các bạn trong trường sẽ thích lắm Đó là câu chuyện “Ba câu hỏi khó của nhà vua”.

Nhà vua ấy Tolstoy không biết tên. Chỉ biết nhà vua đang gặp khó khăn trong việc cai trị đất nước. Một hôm vua nghĩ rằng : “Giá mà vua trả lời được ba câu hỏi quan trọng nhất này thì vua sẽ không bao giờ bị thất bại trong bất cứ công việc nào nữa. Ba câu hỏi ấy là:

Ba câu trả lời mầu nhiệm 1/ Làm sao để biết được thời gian nào là thời gian thuận lợi nhất cho mỗi công việc?

2/ Làm sao để biết được nhân vật nào là nhân vật quan trọng nhất mà ta phải chú trọng?

3/ Làm sao để biết được công việc nào là công việc cần thiết nhất mà ta phải thực hiện?

Nghĩ thế vua liền ban chiếu ra khắp trong bàn dân thiên hạ, hứa rằng sẽ ban thưởng trọng hậu cho kẻ nào trả lời được ba câu hỏi đó.

Các bậc hiền thần đọc chiếu liền tìm đến kinh đô. Nhưng mỗi người lại dâng lên vua một câu trả lời khác nhau.

Về câu hỏi thứ nhất, có người trả lời rằng: muốn biết thời gian nào là thời gian thuận lợi nhất cho mỗi công việc thì phải làm thời biểu cho đàng hoàng. Có ngày, giờ, năm, tháng và phải thi hành cho thật đúng thời biểu ấy, như vậy mới mong công việc làm đúng lúc.
Kẻ khác thì lại nói không thể nào dự tính trước được những gì phải làm và thời gian để làm những việc ấy. Rằng ta không nên ham vui mà nên chú ý đến mọi sự khi chúng xảy tới để có làm bất cứ gì khi thật cần thiết. Có kẻ lại nói rằng dù vua có chú ý tình hình mấy đi chăng nữa thì một mình vua cũng không đủ để định đoạt thời gian làm việc một cách sáng suốt. Do đó nhà vua phải thành lập một hội đồng nhân sĩ và hành động theo lời khuyến cáo của họ. Lại có kẻ nói rằng có những công việc cần phải quyết định tức khắc không thể nào có thì giờ tham khảo xem đã đến lúc phải làm hay chưa đến lúc phải làm. Mà muốn lấy thời điểm cho đúng thì phải biết trước những gì sẽ xảy ra, do đó nhà vua phải cần đến những nhà cố vấn tiên tri và bốc phệ.

Về câu hỏi thứ hai cũng có nhiều tấu trình không giống nhau. Có người nói những nhân vật vua cần chú ý nhất là những Đại thần và những người trong triều đình. Có người nói là mấy ông Giám mục thượng tọa là quan hệ hơn hết. Có người nói là mấy ông tướng lĩnh trong quân đội là quan trọng hơn hết.

Về câu hỏi thứ ba các nhà học giả cũng trả lời khác nhau. Có người nói khoa học là quan trọng nhất. Có người nói chỉnh trang quân đội là quan trọng nhất…

Vì các câu trả lời khác nhau cho nên nhà vua không đồng ý với vị nào cả và chẳng ban thưởng cho ai hết. Sau nhiều đêm suy nghĩ vua quyết định chất vấn một ông Đạo tu trên núi. Ông Đạo này nổi tiếng là người giác ngộ. Vua muốn tìm lén trên núi gặp ông Đạo và hỏi ba câu hỏi kia vì vị Đạo sĩ này chưa bao giờ chịu xuống núi và nơi ông ta ở chỉ có những người dân nghèo. Chẳng bao giờ ông chịu tiếp những người quyền quí. Nhà vua cải trang làm thường dân, khi đi đến chân núi vua dặn vệ sĩ đứng chờ ở dưới và một mình vua trong y phục một thường dân trèo lên am của ông Đạo. Nhà vua gặp ông Đạo đang cuốc đất trước am. Khi trông thấy người lạ ông Đạo gật đầu chào rồi tiếp tục cuốc đất. Ông Đạo cuốc đất một cách nặng nhọc bởi ông Đạo đã già yếu. Mỗi khi cuốc lên được một tảng đất hoặc lật ngược được tảng đất ra thì ông lại thở hổn hển. Nhà vua tới gần ông Đạo và nói: “Tôi tới đây để xin ông Đạo trả lời giúp ba câu hỏi: làm thế nào để biết đúng thì giờ hành động, đừng để cơ hội qua rồi sau phải hối tiếc? Ai là những người quan trọng nhất mà ta phải chú ý tới nhiều hơn cả, và công việc nào quan trọng nhất cần thực hiện trước?”.

Ông Dạo lặng nghe nhà vua, nhưng không trả lời. Ông chỉ vỗ vai nhà vua và cuối cùng tiếp tục cuốc đất. Nhà vua nói : “Ông Đạo mệt lắm rồi, thôi đưa cuốc cho tôi, tôi cuốc một lát”. Vị Đạo sĩ cảm ơn, trao cuốc cho vua rồi ngồi xuống đất nghỉ mệt.

Cuốc xong được hai vòng đất thì nhà vua ngừng tay và lặp lại câu hỏi. Ông Đạo vẫn không trả lời, chỉ đứng dậy và đưa tay ra đòi cuốc, miệng nói: “Bây giờ bác phải nghỉ, đến phiên tôi cuốc”, nhưng nhà vua thay vì trao cuốc lại tiếp tục cúi xuống cuốc đất.

Một giờ rồi hai giờ đồng hồ đi qua, rồi mặt trời bắt đầu khuất sau đỉnh núi. Nhà vua ngừng tay, buông cuốc và nói với ông Đạo :

“Tôi tới để xin ông Đạo trả lời cho mấy câu hỏi, nếu ông Đạo không trả lời cho tôi câu nào hết thì xin cho tôi biết để tôi còn về nhà”.

Chợt lúc đó, ông Đạo nghe tiếng chân người chạy đâu đây bèn nói với nhà vua: “Bác thử xem có ai chạy lên kìa”, nhà vua ngó ra thì thấy một người có râu dài đang chạy lúp xúp sau mấy bụi cây, hai tay ôm bụng máu chảy ướt đẫm cả hai tay, ông ta cố chạy tới chỗ nhà vua và ngất xỉu giữa đất, nằm im bất dộng, miệng rên rỉ. Vua và ông Đạo cởi áo người đó ra thì thấy có một vết đâm sâu nơi bụng. Vua rửa chỗ bị thương thật sạch và xé áo của mình ra băng bó vết thương. Nhưng máu thấm ướt cả áo. Vua giặt áo và đem băng lại vết thương. Cứ như thế cho đến khi máu ngưng chảy. Lúc bấy giờ người bị thương mới tỉnh dậy và đòi uống nước.

Vua chạy đi múc nước suối cho ông ta uống, khi đó mặt trời đã khuất núi và bắt đầu lạnh. Nhờ sự tiếp tay của ông Đạo, nhà vua khiêng người bị nạn vào trong am và đặt nằm trên giường của ông Đạo. Ông ta nhắm mắt nằm im. Nhà vua cũng mệt quá vì leo núi và cuốc đất cho nên ngồi dựa vào cánh cửa mà ngủ thiếp đi. Vua ngủ ngon cho đến nỗi khi nhà vua thức dậy thì trời đã sáng và phải một lúc lâu sau vua mới nhớ được là mình đang ở đâu và đang làm gì. Vua nhìn về phía giường thì thấy người bị thương cũng đang nhìn mình chòng chọc, hai mắt sáng trưng. Người đó thấy vua tỉnh giấc rồi và đang nhìn mình thì cất giọng rất yếu : “Xin bệ hạ tha tội cho thần!” , vua đáp: “Ông có làm gì nên tội đâu mà phải tha ?”, “Bệ hạ không biết hạ thần nhưng hạ thần biết bệ hạ. Hạ thần là người thù của bệ hạ. Hạ thần đã thề sẽ giết bệ hạ cho bằng được, bởi vì ngày xưa trong chinh chiến Bệ hạ đã giết mấy người anh và còn tịch thu gia sản của hạ thần nữa. Hạ thần biết rằng bệ hạ sẽ lên núi này một mình để gặp ông Đạo sĩ nên đã mai phục quyết tâm giết bệ hạ trên con đường xuống núi. Nhưng đến tối mà bệ hạ vẫn chưa trở xuống, nên hạ thần đã rời chỗ mai phục mà đi lên núi tìm bệ hạ. Hạ thần lại gặp bọn vệ sĩ. Bọn này nhận mặt được hạ thần cho nên đã xúm lại đâm hạ thần. Hạ thần trốn được, chạy lên đây, nhưng nếu không có bệ hạ thì chắc hạ thần đã chết vì máu ra nhiều quá. Hạ thần quyết tâm hành thích bệ hạ mà bệ hạ lại cứu sống được hạ thần, hạ thần hối hận quá. Giờ đây nếu hạ thần còn sống được thì hạ thần nguyện làm tôi mọi cho Bệ hạ suốt đời và hạ thần cũng sẽ bắt các con hạ thần làm như vậy. Xin bệ hạ tha tội cho thần”.

Thấy mình hòa giải được với kẻ thù một cách dễ dàng, nhà vua rất vui mừng. Vua không những hứa tha tội cho người kia mà còn hứa sẽ trả lại gia sản cho ông ta và gởi ngay thầy thuốc cùng quân hầu tới săn sóc cho ông ta lành bệnh.

Sau khi cho vệ sĩ khiêng người bị thương về, nhà vua trở lên tìm ông Đạo để chào. Trước khi ra về vua còn lặp lại lần cuối ba câu hỏi của vua. Ông Đạo đang quỳ gối xuống đất mà gieo những hạt đậu trên những luống đất đã cuốc sẵn hôm qua. Vị đạo sĩ đứng dậy nhìn vua đáp: “Nhưng ba câu hỏi của vua đã được trả lời rồi mà”. Vua hỏi trả lời bao giờ đâu nào. “Hôm qua nếu vua không thương hại bần đạo già mà ra tay cuốc dùm mấy luống đất này thì khi ra về vua đã bị kẻ kia mai phục hành thích mất rồi và nhà vua sẽ tiếc là đã không ở lại cùng ta. Vì vậy thời gian quan trọng nhất là thời gian vua đang cuốc đất, nhân vật quan trọng nhất là bần đạo đây và công việc quan trọng nhất la công việc giúp bần đạo. Rồi sau đó khi người bị thương nọ chạy lên, thời gian quan trọng nhất là thời gian vua chăm sóc cho ông ta, bởi vì nếu vua không băng vết thương cho ông ta thì ông ta sẽ chết và vua không có dịp hoà giải với ổng, cũng vì thế mà ông ta là nhân vật quan trọng nhất và công việc vua làm để băng bó vết thương là quan trọng nhất. Xin vua hãy nhớ kỹ điều này nhé: chỉ có một thời gian quan trọng mà thôi, đó là thời gian hiện tại, là giờ phút hiện tại, giờ phút hiện tại quan trọng bởi vì đó là thời gian duy nhất trong đó ta có thể làm chủ được ta. Và nhân vật quan trọng nhất là kẻ đang cụ thể sống với ta, đang đứng trước mặt ta, bởi vì ai biết được mình sẽ đương đầu làm việc với những kẻ nào trong tương lai. Công việc quan trọng nhất là công việc làm cho người đang cụ thể sống bên ta, đang đứng trước mặt ta được hạnh phúc. Bởi vì đó là ý nghĩa chính của đời sống”.

Thiều ơi! câu chuyện của Lev Tolstoy giống như là một câu chuyện trong kinh Phật và không thua gì một cuốn kinh Phật. Chúng ta nói phụng sự xã hội, phụng sự dân tộc, phụng sự nhân loại….phụng sự những ai và ai đâu xa lạ, nhưng nhiều khi ta quên mất rằng chính ta phải sống cho những người thân của ta trước tiên. Nếu các bạn trong thanh niên phụng sự xã hội không thương được nhau, không giúp đỡ được nhau thì chúng ta giúp đỡ được cho ai? Chúng ta làm việc cho con người hay chúng ta làm việc cho uy tín của một tổ chức.

Danh từ phụng sự to tát quá. Phụng sự xã hội. Danh từ xã hội to tát quá. Ta hãy trở về với cộng đồng bé nhỏ của ta đã. Gia đình ta, đồng sự của ta, bè bạn của ta, đoàn thể của ta… Ta phải sống vì họ. nếu không vì họ được ta có thể sống vì ai nữa?

Thiều ơi ! Tôi viết những trang này để cho các bạn sử dụng, có những kẻ viết về những điều mà họ thực sự không biết rõ. Tôi chỉ viết những điều mà tôi đang và đã thực nghiệm. Tôi mong những điều tôi viết có thể giúp em và các bạn một phần nào.

Có chịu lo, chịu làm mới sống được

Ở đời chết vì thuốc độc, muôn người họa mới phải một người, chớ chết vì ăn không, ngồi rồi thì thật nhiều. Cái độc “ăn không ngồi rồi” rất thảm rất hại. Nay ta hãy xem một vài sự đáng sợ để thí dụ mà nghe.

Xe đi trên mặt đất, đi chỗ gập ghềnh thường được chắc chắn hơn chỗ phẳng phiu.
Có chịu lo, chịu làm mới sống được

Thuyền đi trên mặt nước, đi chỗ ghềnh thác thường được vững vàng hơn đi giữa dòng sông. Tại sao vậy? Tại vì, biết khó khăn mà giữ gìn thì được yên, cho là dễ dàng mà khinh thường thì phải hỏng.

Người đời thường sống về những khi lo lắng cần khổ, mà chết về những lúc sung sướng yên nhàn. Lẽ ấy rất rõ, mà người đời không biết sợ là bởi không chịu xét đến nơi.

Những lúc thư nhàn thử nghĩ mà coi. Vì đâu mà chí khí ta phải suy kém? Vì đâu mà công việc ta phải hư hỏng? Vì đâu mà uổng mất một đời rồi cùng nát với cỏ cây? Vì đâu hóa ra hôn mê, không biết quay đầu lại, rồi lại đeo thêm cái tiếng xấu về sau? Vì đâu thành chểnh mảng không biết lo xa rồi đến nỗi mắc vào tội vạ? Ấy rút lại mấy điều là chỉ bởi ăn không, ngồi rồi mà ra cả. Sự ăn không, ngồi rồi quả là cái cửa những điều ác. Cửa ấy người giỏi vào đến lúc ra thì dở, người tỉnh vào đến lúc ra thì mê, người cương trực vào đến lúc ra thì liệt nhược, người thanh khiết vào đến lúc ra thì ô uế, sự ăn không, ngồi rồi hại thân, hại nhà, hại nước nghĩ chẳng đáng sợ lắm ư!

Lã Đông Lai

Lời bàn:

Không lo, không làm thực làm hại người ta hơn là thuốc độc. Chẳng nói gì không lo, không làm thì không có cơm ăn, áo mặc, tiền tiêu, không giữ được phẩm giá, không làm hết bổn phận. Không lo không làm, thân thể yếu đi, tâm chí cùn lại và thường hay sinh ra làm càn, làm bậy, hại đến thân, đến nhà, đến nước.

Bao nhiêu câu như: “Sự ăn không ở rỗi là mẹ đẻ ra các nết xấu. Cái chìa khóa không dùng thành rỉ hoen. - Nhàn cư vi bất thiện” cũng cùng có một nghĩa nói đến cái tai họa của sự không lo, không làm cả. Cho nên người ta bất cứ nghèo hèn hay giàu sang, ai cũng phải có lo, có làm mới đáng sống và mới sống được. “Sinh ư ưu cần, tử ư dật lạc”, nghĩa là sống là do ở ưu hoạn cần lao, chết là do ở yên nhàn dật lạc. Câu cổ nhân nói thật không sai chút nào.

Muôn vật một loài

Người họ Điền nước Tề sắp phải đi xa, làm tiệc để cáo biệt anh em. Khách mời kể có cả nghìn người. Cỗ bàn đủ thứ sơn hào hải vị. Lúc ăn đến món chim, món cá, người họ Điền trông thấy, nói rằng: "Trời đãi người hậu thật! Sinh ra thóc lúa, sinh ra chim cá, không thiếu thứ gì để con người dùng". Bao nhiêu khách ăn đồng thanh khen câu nói ấy là phải. Duy có đứa con họ Bão, tuổi mới mười hai, đứng dậy nói rằng:
Muôn vật một loài
“Cứ như ý tôi thì câu nói ấy là không phải. Muôn vật trong trời đất là cùng sinh ra với ta, cùng một loài như ta, không có gì là sang hay hèn cả. Sang hèn mà phân biệt chẳng qua là các loại chế lẫn nhau, lớn nuốt nhỏ, khôn đè dại, khỏe lấn yếu mà thôi. Chớ nào có phải trời vì loài này mà sinh ra loài khác đâu. Người ta có cái gì ăn được thì lấy làm mà ăn, chớ trời nào lại vị người mà sinh ra thứ nọ thứ kia?

Cứ theo cái lý ấy, ruồi muỗi hút máu người, hổ lang ăn thịt người, thì có nói được trời vì những giống ấy mà sinh ra người không?".
Liệt Tử

Lời bàn:

Người ta ở trong khoảng trời đất thường hay tự phụ mình làm chủ trương cho cả muôn vật. Vì mình mà muôn vật phải sinh, vì mình mà cây thóc mọc, mà con lợn béo, mà con tằm nhả tơ, con ong gây mật, cho đến cả mặt trời sáng ban ngày, ngôi sao lóng lánh ban đêm. Nhưng xét lại, thì loài người chẳng qua cũng chỉ là một loài cùng sinh, cùng sống như muôn loài trong trời đất. Loài người sở dĩ hơn vật là chỉ hơn có chút trí khôn mà thôi. Nên như câu nói như đứa bé họ Bão mới thực là cao rộng, hiểu được cái vạn vật, tịnh sinh ở đời vậy.

Cầu ở mình hơn cầu ở người

Ngụy Văn Hầu hỏi Hồ Quyển Tử: "Cha hiền có đủ nhờ cậy không?"

Cầu ở mình hơn cầu ở ngườiHồ Quyển thưa:

– "Không đủ".

– Con hiền có đủ nhờ cậy không?

– Không đủ!

– Anh hiền có đủ nhờ cậy không?

– Không đủ!

– Em hiền có đủ nhờ cậy không?

– Không đủ!

– Bầy tôi hiền có đủ nhờ cậy không?

– Không đủ!

Văn Hầu đổi sắc mặt, gắt rằng:

– "Quả nhân hỏi nhà ngươi năm điều mà điều nào nhà ngươi cũng cho là không đủ, tại cớ làm sao?"

Hồ Quyển nói:

– "Cha hiền không ai hơn Vua Nghiêu mà con là Đan Chu phải bị đuổi. Con hiền không ai hơn Vua Thuấn, mà cha Cổ Tẩu thực ngang ngạnh. Anh hiền không ai hơn Vua Thuấn mà em là Tượng rất ngạo mạn. Em hiền không ai hơn Chu Công mà Quản Thúc bị giết. Bầy tôi hiền không ai hơn ông Thang, mà Vua Trụ, Vua Kiệt bị mất nước. Mong người không được như ý, cậy người không được bền lâu Nhà Vua muốn cho nước được bình trị, thì phải cậy ở mình trước, hơn là mong nhờ người".

Lời bàn:

Cốt ý Văn Hầu nước Ngụy là chỉ muốn hỏi có thể cậy được bầy tôi không, nhưng lúc đầu có mượn mấy câu hỏi đến cha con, anh, em rồi mới dẫn vào đến vua tôi, Hồ Quyển Tử đáp như thế là rất phải. Cha tuy từ với con, con tuy hiếu với cha, anh tuy yêu em, em tuy kính anh, bầy tôi trung với vua, nhưng mỗi người vị tất đã là hay được đủ mọi vẻ. Nếu mình không chịu cầu ở mình, chỉ biết cầu những bậc ấy để đến nổi thất đức, thì chẳng những không lợi gì mà lại còn hại đến mình nữa. Ta mong người, nhưng người ai cũng có thân, không ai bỏ cái thân mình, để giúp cho ta, ta cậy người, nhưng người cũng có lúc cùng, không thể suốt đời mà đỡ đần cho ta được. Vậy ta ở đời chẳng nên chỉ biết mong cậy vào người. Ta phải biết tự chủ, tự lập, chớ có bỏ mình mà cầu người.

Tài và Bất Tài

Một hôm Trang Tử cùng với học trò đi chơi ở trong núi. Thấy một cây to, cành lá rườm rà, có người đốn gỗ, chống búa đứng ở bên, mà không chặt.
Tài và Bất Tài

Trang Tử hỏi: "Sao không chặt cây này thế?

Người đốn gỗ đáp: "Cây này tuy thế mà gỗ xấu không dùng được việc".

Trang Tử nói: "Cây này chỉ vì chất gỗ không ra gì mà sống lâu được mãi".

Ra khỏi núi, Trang Tử vào chơi nhà một người quen. Chủ nhà vui mừng, bảo người nhà đem chim nhạn làm thịt.

Người nhà hỏi: "Một con gáy được, một con không gáy, thì làm thịt con nào?

- Chủ bảo: "Làm con không gáy".

Hôm sau, học trò hỏi Trang Tử rằng:

"Cái cây ở núi vì bất tài mà được sống lâu, con nhạn ở nhà chủ vì bất tài mà phải bị giết chết. Dám hỏi tiên sinh thì nên xử vào địa vị tài hay bất tài?

- Trang Tử cười, rồi nói: "Ta xử vào trong cái khoảng giữa tài và bất tài. Như vậy, thì tránh khỏi được tai nạn song chưa phải là kế vạn toàn. Chỉ những bậc đạo đức cao siêu, không quản khen chê lúc như rồng, lúc như rắn, không hẳn rõ ra tài hay bất tài, lúc lên, lúc xuống, chỉ cốt lấy đức hoà làm mực, siêu việt cả muôn vật, tuy là người mà lại khác người... Những bậc như thế, thì còn gì luỵ đến thân được! Còn thói đời thường tình nào có thế? Hợp với người, thì có lúc lìa tan; làm nên việc, thì có người nghị luận; ngay thẳng thì bị đè nén; tôn trọng thì bị chê bai; làm, thì có kẻ phá; giỏi, thì có kẻ ghen; không ra gì, thì thiên hạ lại khinh bỉ... Nhân tình như thế, làm thế nào được? Thương ôi! Các người nên ghi lấy; chỉ có đạo đức mới khỏi luỵ mà thôi".

Lời bàn:

Tài cũng khổ: quân tử đa nạn, tài liền với tai. Bất tài cũng khổ; khôn trống dại mái, dại để người ăn. Vậy con người ta phải làm thế nào cho ở vào cái khoảng giữa tài và bất tài thì mới gọi là khôn khéo nghĩa là thông minh thánh trí mà như ngu thì mới sinh tồn được. Tuy vậy, vẫn chưa bằng, người có đạo đức, nghĩa là người chỉ lấy một cái bụng ăn ở theo thiên lương mà ra ngoài vòng được cái tài, bao bọc được hết cả thiên hạ mà không gì luỵ đến thân. Thế mới hay: chữ "tâm" kia mới thực là thu liễm được cái tài mà bổ cứu được cái bất tài vậy.

Hay như Nguyễn Du từng nói: Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài

*Đạo đức: đạo: con đường hay, ai cũng theo mà đi; đức: cái lẽ phải ai cũng nên có trong lòng, bây giờ hai chữ đạo đức, chỉ cái lẽ, cái phép, cái hành vi phải cũng nên theo, cái cách cư xử ở đời hợp với luân thường.

*Đức hoà: cái đức thoả thuận êm ái vừa phải, không cứng, không mềm.

Biết dở sửa ngay

Đái Doanh Chi làm quan đại phu nước Tống, nói với thầy Mạnh Tử rằng:

– "Cứ theo lệ cũ, thì ruộng đánh thuế theo phép tỉnh điền; chợ và cửa ải, chỉ xét hỏi không mà thôi.

- Như thế thực là hay, song ta chưa làm ngay được. Bây giờ ta hãy đánh nhẹ bớt thuế đi, đợi đến sang năm mới bãi hẳn, thì nhà thầy nghĩ thế nào?"

Biết dở sửa ngay
Thầy Mạnh Tử nói: – "Nay có người mỗi ngày ăn trộm hai con gà của hàng xóm. Có kẻ bảo anh ta: “Làm thế không phải là cái cách của người lương thiện”. Anh ta đáp: “Ông nói phải lắm, nhưng tôi không thể ngừng ngay được. Xin để chừa dần, từ nay mỗi tháng tôi ăn trộm một con thôi, đợi đến sang năm tôi sẽ chừa hẳn”. Phỏng nói như thế thì có nghe được không?

Phàm làm việc gì cũng vậy, chưa biết là phi nghĩa thì thôi, chớ đã biết là phi nghĩa thì phải bỏ cho mau, cho chóng, sao lại còn đợi đến sang năm?

Lời bàn:

Phàm nghĩa với lợi không cùng đi được với nhau. Nếu làm nghĩa còn tính lợi, cứ tìm cách trì  hoãn mãi lại, thì biết đến bao giờ mới nên? Cho nên việc đã trót làm, biết là dở, có thể sửa lại được, thì phải sửa ngay. Đừng có nấn ná do dự, mà có khi dở chẳng những không sửa được lại còn e mỗi ngày một to thêm mãi ra, nhỏ thì hại việc tu thân, tề gia, lớn thì hại đến việc trị quốc, bình thiên hạ. Câu nói: "Cái gì làm được hôm nay, chớ để ngày mai", ta nên ghi nhớ lấy.

Ứng đối giỏi

Án Tử sắp sang sứ nước Sở, vua Sở nghe thấy, bảo cận thần rằng: "Án Tử là một tay ăn nói giỏi nước Tề, nay sắp sang đây, ta muốn làm nhục, có cách gì không?

- Cận thần thưa: Đợi bao giờ Án Tử sang, chúng tôi xin trói một người, dẫn đến trước nhà vua.

Ứng đối giỏi- Để làm gì?

- Để giả làm người nước Tề.

- Cho là phạm tội gì?

- Tội ăn trộm.

Lúc Án Tử đến nơi. Vua Sở làm tiệc thiết đãi tử tế. Rượu uống ngà ngà, bỗng thấy hai tên lính điệu một người bị trói vào.

Vua hỏi: "Tên kia tội gì mà phải trói thế?

- Lính thưa: Tên ấy là người nước Tề phải tội ăn trộm".

Vua đưa mắt, nhìn Án Tử nói rằng: "Người nước Tề hay trộm cấp lắm nhỉ!"

Án Tử đứng dậy, thưa rằng: Chúng tôi trộm nghe cây quất mọc ở đất Hoài nam, thì là quất ngọt, đem sang giồng ở đất Hoài bắc, thì hoá quất chua. Cành, lá giống nhau mà quả chua, ngọt khác nhau là tại làm sao? Tại thuỷ thổ khác nhau vậy. Nay dân sinh trưởng ở nước Tề thì không ăn trộm, sang ở nước Sở thì sinh ra trộm cắp. Có nhẽ cũng tại vì cái thuỷ thổ khác nhau nó xui khiến ra như thế chăng!

- Vua Sở cười nói: Ta muốn nói đùa mà thành phải chịu nhục. Thế mới hay kẻ cả không nên nói đùa bao giờ".

Án Tử Xuân Thu

Lời Bàn:

Vua Sở lập mưu làm nhục Án Tử mà không ngờ lại bị Án Tử nói lại. Thực đáng khen Án Tử có cái tài khẩu biện, đối đáp được giỏi như thế. Không có câu đối đáp như thế, chẳng những một mình Án Tử chịu nhục mà lại để nhục đến cả quốc thể: chẳng những nước Tề khỏi nhục, mà lại làm cho vua tôi nước Sở phải phục. Rõ ràng: "Kẻ cắp gặp bà già", "Vỏ quít dày có móng tay nhọn", "Quyết lòng ngậm máu phun người, bỗng đâu gió thổi máu rơi lại mình".

Xem truyện này, thì ta chẳng nên cố lấy lời nói cay đắng, độc ác mà làm trò đùa châm chích ai bao giờ. Nhưng khi có kẻ châm chích ta, muốn làm nhục ta, nhục nước ta, thì ta cũng phải tìm cách mà đối đáp lại, mới tránh được cái mũi nhọn đầu lưỡi thường khi châm chích người ta đau đớn hơn là cái mũi nhọn gươm giáo vậy.

Đầy thì Đổ

Khổng Tử vào miếu thờ Hoàn Công nước Lỗ, có một cái lọ đứng nghiêng, bèn hỏi người coi miếu.

Người ấy nói rằng: “Đó là một vật quý của nhà vua để làm gương, thường để bên chỗ ngồi chơi”.

Đầy thì Đổ
Khổng Tử nói: “Ta nghe nhà vua có một vật quý để làm gương, vật đó bỏ không thì đứng nghiêng, đổ nước vừa phải thì đứng ngay, mà đầy quá thì lại đổ, có lẽ là vật này chăng?”.

Ngài bèn sai học trò đổ nước vào. Quả nhiên nước đổ vừa thì lọ đứng ngay, nước đổ đầy thì lọ đổ, bỏ không thì lọ lại đứng nghiêng. Ngài than rằng: “Hỡi ơi! Ở đời chẳng có cái gì đầy mà không đổ!”.

Thầy Tăng Tử nói: “Dám hỏi có cách gì giữ cho đầy mà không đổ chăng?”.

Khổng Tử nói: “Thông minh thánh trí nên giữ bằng cách ngu độn, công lao to hơn thiên hạ thì giữ bằng cách khiêm cung, sức khỏe hơn đời nên giữ bằng cách nhút nhát, giàu có bốn bể nên giữ bằng thói nhún nhường. Đó là cách đổ bớt đi để giữ cho khỏi quá đầy mà đổ.”

Lời bàn:

Mặt trời đứng bóng rồi lại xế, mặt trăng tròn rồi lại khuyết, thế sự cũng vậy, thăng rồi trầm, thịnh rồi lại suy, đó là quy luật tự nhiên khó mà tránh khỏi. Tuy vậy, cứ theo lời dạy của Khổng Tử đây thì cũng có cách giữ được lâu dài mà không suy đổ. Cách ấy là: “Hữu nhược vô, thực nhược hư”, nghĩa là có mà như không, đầy đặc mà như trống rỗng.

Lời nói người bán cam

Ở Hàng Châu có người bán các thứ quả, khéo để dành cam, lâu mà không úng, vỏ vẫn đỏ hồng, trông đẹp như vàng, như ngọc, đem ra chợ bán giá đắt, mà người ta tranh nhau mua. Ta cũng mua một quả. Đem về, bóc ra, hơi xông lên mũi, múi xác như bông nát. Ta liền đem ra chợ, hỏi người bán cam:
Lời nói người bán cam

“Anh bán cam cho người ta để làm của cúng lễ, đãi tân khách hay là chỉ làm cho choáng bề ngoài để đánh lừa người ta? Tệ thật! Anh giả dối lắm”!

Người bán cam cười nói: "Tôi làm nghề này đã lâu năm để kiếm tiền nuôi thân. Tôi bán, người ta mua, chẳng ai nói gì, chỉ có ông là kêu ca. Thiên hạ giả dối nhiều, chẳng phải gì một mình tôi? Ông thật không chịu nghĩ đến nơi.. Này thử xem, người đeo hổ phù, ngồi da hổ, hùng dũng trông ra dáng quan võ lắm, kỳ thực không biết có giỏi được như Tôn Tẫn, Ngô Khởi hay không? Người đội mũ cao, đóng đai dải, đường hoàng trông ra dáng quan văn lắm, kỳ thực không biết có giỏi như Y Doãn, Cao Dao không?

Giặc nổi không biết dẹp, dân khổ không biết cứu, quan lại tham nhũng không biết trừng trị, pháp độ hỏng nát không biết sửa đổi, ngồi không ăn lương, không biết xấu hổ. Thế mà lúc ngồi công đường, đi xe ngựa, uống rượu ngon, ăn của quý, oai vệ, hách dịch vô cùng!.. Đó bề ngoài chẳng như vàng, như ngọc, mà bên trong chẳng như bông nát là gì? Ông không chịu xét những hạng người ấy mà đi xét quả cam của tôi!"

Ta nghe nói thế, nín lặng, không trả lời được ra làm sao. Ta nghĩ người ấy nói có giọng khôi hài. Dễ chừng người ấy ghét kẻ gian tà, giận phường thế tục mới thác ra chuyện bán cam để dạy người đời chăng?

Lưu Cơ

Lời bàn:

Tác giả muốn lấy quả cam đẹp vỏ, thúi ruột mà bóc cả cái hách dịch oai vệ bề ngoài của những bậc quan lớn một đời suy đốn, để phơi bày cái thực tình bất tài, bất trí, bất dũng ở bên trong. Nói rộng ra, bài này có ý dạy ta không nên tin bề ngoài, cũng như những bài ngụ ngôn nói: cái thùng không, bông lúa lép hay những câu ca dao:

"Trông em, anh ngỡ sao mai, biết rằng trong có như ngoài hay không?
Nhác trông ngỡ tượng tô vàng, nhìn ra mời biết chẫu chàng ngày mưa".

Thật là có ý vị.

Mạnh Tử: Mẹ hiền dạy con

Mạnh Tử mồ côi cha từ nhỏ và chịu sự nuôi dưỡng giáo dục của mẹ là Chương Thị, còn được gọi là Mạnh Mẫu. Mạnh Mẫu nổi tiếng với câu chuyện 3 lần chuyển nhà để cho con trai mình được sống, học tập trong ngôi trường và môi trường giáo dục tốt nhất.
Mạnh Tử: Mẹ hiền dạy con

Lần đầu tiên hai mẹ con Mạnh Tử chuyển nhà khi ấy nhà gần ở nghĩa địa. Mạnh Tử thấy người ta đào, chôn, lăn, khóc, về nhà cũng bắt chước theo đào, chôn, lăn, khóc. Bà Mẹ trong lòng thầm nghĩ : “Chỗ u ám như vậy không phải chỗ con ta ở được”. Rồi bà dọn nhà ra gần chợ.

Thầy Mạnh Tử ở gần chợ thấy người buôn bán điên đảo lọc lừa lẫn nhau, về nhà cũng bắt chước nô nghịch cách buôn bán điên đảo. Bà mẹ thấy thế, lại nói : “Chỗ thị phi, dối gian này cũng không phải chỗ con ta ở được”. Bèn dọn nhà đến ở cạnh trường học.

Thầy Mạnh Tử ở gần trường học, thấy trẻ đua nhau học tập lễ nghĩa, nhân cách, rất lễ phép cũng ham học theo với chúng bạn, về nhà cũng bắt chước học tập lễ phép cắp sách vở đến trường. Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói: “Chỗ này mới thực sự là chỗ cho con ta ở được đây!”

Một hôm, thầy Mạnh Tử thấy nhà hàng xóm giết heo, về hỏi mẹ: “Người ta giết heo làm gì vậy mẹ?”

Bà mẹ đang bận chuyện nhà nên nói đùa: “Để cho con ăn đấy!” Nói xong, bà nghĩ lại hối rằng: “Ta lỡ miệng rồi! Con ta thơ dại, ý thức còn mới mở mang mà ta lại nói dối nó, thì chẳng khác nào dạy nó nói dối hay sao?” Nghĩ vậy bà đi mua thịt heo về cho con ăn thật.

Lại một hôm, Thầy Mạnh Tử đang đi học, bỗng bỏ học về nhà chơi. Bà mẹ đang ngồi dệt cửi, trông thấy liền cầm dao cắt đứt ngang tấm vải đang dệt trên khung, xúc động mà nói rằng: “Con đang đi học mà bỏ học thì cũng như ta đang dệt tấm vải này mà cắt đứt đi như vậy! ”

Từ hôm đó Thầy Mạnh Tử học tập rất chuyên cần, quyết không phụ tấm lòng của mẹ, về trở sau thành một bậc đại hiền vang danh ở thời Xuân Thu Chiến Quốc.

Mạnh Mẫu nổi tiếng là một bà mẹ có cách giáo dục con nghiêm khắc và chu đáo nhất trong lịch sử. Bà có những cách dạy con hiệu quả như chọn môi trường sống thích hợp với con để tránh những ảnh hưởng xấu từ môi trường bên ngoài đem lại. Đồng thời, bà gieo vào tiềm thức con cái đức tính chân thật để tạo cho con nếp sống đạo đức sau này, dạy con tính cần cù, chăm chỉ, siêng năng, không biếng nhác, có một thái độ kiên trì nhẫn nại, khắc phục khó khăn, gian khổ.

Lời bàn:

Mẹ Thầy Mạnh Tử thật là biết dạy con. Mấy lần dọn nhà, thế là hiểu cái lẽ: "gần mực thì đen, gần đèn thì rạng". Nói lỡ lời phải mua thịt cho con ăn, thế là hiểu cái lẽ: Chớ nên nói dối trẻ. Thấy con bỏ học mà cầm dao cắt đứt tấm vải làm thí dụ, thế là hiểu cái lẽ: Học hành cốt phải chuyên cần... Người ta đã nói: Người mẹ là người thầy giáo thứ nhất của trẻ, nên người mẹ phải biết cách dạy trẻ mới được. Dạy con từ thuở còn thơ, cái buổi ban đầu là cái buổi khó, mà cái buổi ấy là ở trong tay người mẹ, người mẹ tức là người có cái trách nhiệm gia đình giáo dục rất to. Không kém gì người cha, mà có lẽ hơn.


Tấm lòng của người mẹ thương con như trời biển mà còn mong muốn những điều tốt nhất cho con mình. Và tâm nguyện lớn nhất cũng chỉ là con mình được nên người! Vậy mới biết những bậc vĩ nhân trên thế giới có được sự thành công mà nhiều người biết đến là đằng sau sự thấp thoáng của tình mẫu tử thiêng liêng, to lớn đó!

Dạy con thành thực

Vợ thầy Tăng Tử đi chợ. Con khóc đòi đi theo. Mẹ bảo: - "Con ở nhà, rồi mẹ về, mẹ làm thịt lợn cho con ăn".

Dạy con thành thực
Lúc vợ về, thầy Tăng Tử đi bắt lợn làm thịt.

Vợ nói: - "Tôi nói đùa nó đấy mà!"

Thầy Tăng Tử bảo: - "Nói đùa là thế nào? Đừng khinh trẻ thơ là không biết gì. Cha mẹ làm gì, nó thường hay bắt chước. Nay mình nói dối nó, chẳng là mình dạy nó nói dối ư!"

Tăng Tử nói xong, làm thịt lợn cho con ăn thật.

Lời Bàn:

Thầy Tăng Tử nhà nghèo, phải giết lợn, mẹ thầy Mạnh Tử cũng có mua miếng thịt lợn nhà láng giềng cho con ăn đều là vì đã trót nói đùa với trẻ con ăn thịt lợn, thì không muốn nói dối nó, để giữ lấy lòng thực của nó. Phàm cha mẹ, ai là không muốn cho con thành thực. Nhưng muốn vậy, tất mình phải giữ gìn, chớ có nói dối nó bao giờ. Lục Chí có câu nói rằng: "Nếu mình không hết lòng thành mà mong người ta hết lòng thành, chắc người ta chán mình mà không theo mình nữa. Lần này mình không có lòng thành, mà bảo lần sau rồi có lòng thành, chắc người ta ngờ vực mà không tin được nữa". Cũng một ý với thầy Tăng Tử dạy con vậy.

Cứu người lúc nguy cấp

Trang Chu nghèo túng sang hỏi vay thóc Ngụy Văn Hầu. Ngụy Văn Hầu nói:

Cứu người lúc nguy cấp
"Tôi có cái ấp, người ta sắp nộp tiền thóc, tôi sẽ cho ông vay ba trăm lạng, ông có bằng lòng không?"

Trang Chu giận nói: "Khi Chu đến đây, đi giữa đường, nghe có tiếng gọi, ngảnh lại trông, thì thây một con cá đang ngắc ngoải trong cái vết bánh xe. Chu này hỏi: Cá ở đây làm gì thế?

- Cá đáp: Tôi là Thuỷ thần ở bể bên Đông mắc cạn tại đây, ông có thể cho tôi một bát nước để cứu tôi lúc nguy cấp này không?

- Chu này bảo rằng: Để tôi đi qua chơi nước Ngô, nước Việt, rồi tôi lây nước sông Tây Giang về đón ngươi, ngươi có bằng lòng không?

- Cá giận nói: Tôi đang cần đến nước, ông chỉ cho tôi được một ít là tôi sống. Nay ông nói như thế, đợi đến lúc ông về, thì dễ ông đến chỗ hàng cá khô đã thấy tôi đấy rồi".
Thuyết Uyển

Lời Bàn:

Bài này có ý dạy khi người ta có việc cẩn cấp, nhờ cậy mình mà mình có thể giúp được, thì nên giúp ngay, chớ để chậm trễ mà về sau có muốn giúp, cũng không giúp được nữa. Như thế, chẳng là phí một cái lòng muốn giúp, để mất một cái dịp làm lành ư! Cứu cấp cần phải mau chóng, vớt kẻ ngã sông, gọi người ngộ gió, chữa đám cháy nhà mà chậm chạp thì thật vô ích.

Ứng đối lanh lợi

Thiệu là con vua Nguyên Đế nhà Tấn, lúc nhỏ đã cực kỳ thông tuệ.

Một hôm có sứ thần ở Trường An lại, vua Nguyên Đế hỏi thử rằng: “Trường An gần hay mặt trời gần hơn?”

Ứng đối lanh lợiThiệu đáp: "Trường An gần hơn".

- Tại làm sao?

- Tôi chỉ thấy nói có người ở Trường An lại, chứ chưa từng thấy nói có người ở mặt trời lại đây bao giờ.

Vua nghe câu nói lấy làm lạ.

Cách mấy hôm, vua đem câu chuyện kể lại cho quần thần nghe. Nhân Thiệu đứng hầu bên lại hỏi đùa rằng:

- Trường An gần hay mặt trời gần hơn?

Thiệu đáp: "Mặt trời gần hơn".

Vua ngạc nhiên hỏi: "Sao hôm nay lại trả lời khác hôm nọ như thế?"

- Tôi ngửng đầu lên, tôi trông thấy ngay mặt trời, chớ không trông thấy Trường An đâu cả.

Vua nghe lại càng lấy làm lạ.

Tấn Sử

Lời bàn:

Thiệu đối đáp lanh lợi như vậy, thực đáng khen là đĩnh ngộ. Khi ai hỏi gì, mà đối đáp được xác lý là đã khó, đã xác lý mà lại mau trí khôn lại càng khó hơn nữa. Lẽ phải không cùng, ứng đối mau mắn và xác đáng, thế mới là người thông tuệ có tài.

Họa phúc không lường

Một ông lão ở gần cửa ải có con ngựa tự nhiên đi sang nước Hồ mất. Người quen kẻ thuộc đều đến hỏi thăm. Ông lão nói: “Mất ngựa thế mà phúc cho tôi đấy, biết đâu!”
Họa phúc không lường
Cách mấy tháng, con ngựa về lại quyến thêm được một con ngựa hay nữa. Người quen kẻ thuộc đều đến mừng. Ông lão nói: “Được ngựa thế mà hoạ cho tôi đấy, biết đâu!”

Từ khi được ngựa hay, con ông lão thích cưỡi, chẳng may ngã què chân. Người quen kẻ thuộc đều đến hỏi thăm. Ông lão nói: “Con què thế mà phúc cho tôi đấy, biết đâu!”

Cách một năm, có giặc Hồ. Nhà vua bắt lính đi đánh giặc. Quân lính mười người chết đến chín. Chỉ có con ông lão, vì què, không phải đi lính, mà cha con vẫn có nhau.

Hoài Nam Tử

Lời bàn:

Hoạ phúc xoay vòng, khó lòng biết được. Trong cái phúc, thường có cái hoạ nấp sẵn ở đấy; trong cái hoạ đôi khi lại có cái phúc nấp sẵn ở đấy. Cho nên, đối với sự hoạ phúc, ta không nên vội lấy việc chỉ có một thời mà quyết định cho là hay mãi, hay dở mãi được. Ta chỉ nên, khi gặp phúc, thì phải cẩn thận, đừng có kiêu sa phóng túng, may mà giữ được phúc lâu dài; khi gặp hoạ, thì tu tỉnh lấy thân, đừng có ngã lòng, chớ có oán trách may thời thoát được hoạ, lại gặp được phúc chăng.

Học trò biết học

Công Minh Tuyên đến học thầy Tăng Tử. Ở nhà thầy đã ba năm mà không mấy khi đọc sách.

Thầy Tăng Tử hỏi: "Ngươi đến đây học đã ba năm nay, ta xem ý ngươi không mấy khi học tập sách vở như các anh em, là tại làm sao?"

Công Minh Tuyên nói: "Thưa thầy, con vẫn học. Con thấy: thầy ở trong nhà, trước mặt song thân, lúc nào cũng hiếu thuận, hòa nhã, cho đến giống vật như chó, mèo, thầy cũng không quở mắng bao giờ; Thầy ứng tiếp bạn bè cung kính ung dung, rất có lễ độ, kẻ dở người hay, ai nấy đều thiếp phục; Thầy ở Triều đình, đối với kẻ dưới, bề ngoài rất là nghiêm trọng mà trong bụng rất là nhân từ, không có ý hại ai bao giờ cả. Ba điều ấy con lấy làm vui lòng học mãi mà chưa được. Con đâu dám không học mà cứ ở cửa nhà thầy".
Học trò biết họcThầy Tăng Tử nghe đoạn, tạ lại Công Minh Tuyên và nói rằng: "Ta nay không bằng nhà ngươi".

Lời bàn:

Học trò như Công Minh Tuyên, thầy dạy như Tăng Tử, mới thực là học trò biết học, ông thầy biết dạy, xứng đáng thầy trò vậy. Làm ông thầy, không những lấy tri thức mà truyền thụ, lại cần lấy đức tính mà làm gương giáo hóa cho kẻ đi học nữa. Sách có câu: “Dĩ ngôn vi giáo, dĩ thân vi giáo”, cũng là lấy nghĩa ấy. Làm học trò nhưng không những bo bo ở việc học tập văn bài, lại phải học cả động, tĩnh, ngữ, mặc, thái độ hình dung của thầy để bắt chước cho được được thầy nữa. Học như thế mới là học được cái tinh hoa. 

Tình mẹ con của loài vượn

Ở đất Vũ Bình có giống vượn lông đỏ như vang, nõn như tơ trông xa nhấp nhánh rất là đẹp mắt. Có hai mẹ con vượn, mẹ thì khôn ngoan, tai quái, con thì ngây ngô, nhẹ dạ, nhưng lúc nào cũng đi liền bên vượn mẹ. Người đi săn không thể nào nhử mồi đánh bẫy được, mới lấy thuốc độc xát đầu mũi tên, rình lúc vượn mẹ vô ý thì bắn. Vượn mẹ biết mình không thể sống được, vắt sữa ra cho con uống, xong rồi lăn ra chết. Người đi săn quay về phía vượn con, cầm roi quật vào cái xác vượn mẹ. Vượn con thấy, kêu gào thương xót, chạy lại gần, người đi săn bắt sống được. Lúc về nhà, cứ đêm đêm, vượn con nằm phục bên xác mẹ thì mới yên; đôi khi lại ôm lấy kêu gào vật vã rất thảm thiết. Được mấy hôm vượn con cũng chết.
Tình mẹ: Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ

Than ôi! Vượn là giống vật còn biết thương mẹ, liều chết với mẹ, huống chi là giống người lại nỡ nhẫn tâm quên mẹ, phụ lòng mẹ ư!

Lời bàn:

Vượn mẹ đến chết vẫn còn thương con, thực là “Người mẹ sinh ra chỉ để thương con”. Vượn con thương mẹ đến nỗi phải chết, thực là đáng khen và đáng làm gương cho những mẹ bất từ, những người con bất hiếu, ở vào thời đại phong hoá suy đồi này.

Theo ai phải cẩn thận

Khổng Tử thấy kẻ đánh lưới chim sẻ chỉ đánh được thuần sẻ non vàng mép. Ngài bèn hỏi rằng: "Không đánh được sẻ già là tại làm sao?

Theo ai phải cẩn thận
Kẻ đánh lưới nói: "Sẻ già biết sợ, cho nên khó được, sẻ non tham ăn, cho nên dễ bắt. Nếu sẻ non mà theo sẻ già, thì bắt sẻ non cũng khó, nhưng nếu sẻ già mà theo sẻ non, thì bắt sẻ già cũng dễ".

Khổng Tử nghe đoạn, quay lại bảo học trò rằng: "Biết sợ để tránh tai hại, tham ăn mà quên nguy vong, đó là tâm tính tự nhiên vậy. Song phúc hay hoạ lại do như cái theo khôn hay theo dại. Cho nên người quân tử, trước khi theo ai, phải cẩn thận. Theo ai mà biết phòng xa như bực trưởng giả, thì được toàn thân, theo ai mà hay nông nổi như kẻ tiểu nhân thì bại hoại".

Lời bàn:

Chim sẻ thế, người ta cũng thế, thường chỉ vì theo khôn, theo dại mà gặp phúc hay hoạ. Cho nên trước khi theo ai, ta phải xem xét cho cẩn thận. Chớ có nhắm mắt theo liều, đến khi hối lại, thì sự đã rồi, ăn năn không kịp. Cò đã theo vào lưới, thì dù nói phải trái làm sao, người đánh lưới cũng không thả ra được nữa.

Thuật xem tướng

Nước Kinh có người xem tướng giỏi nói câu nào trúng câu ấy. Trong nước xa gần đâu cũng biết tiếng.

Thuật xem tướngVua Trang Vương thấy thế, vời lại hỏi:

"Nhà ngươi dùng thuật gì mà xem tướng giỏi như thế?"

Người xem tướng thưa rằng:

"Thần không có thuật gì lạ cả. Thần chỉ xem bạn người ta mà biết được người ta hay, hay dở. Như thần xem cho thường dân, mà thấy chơi với những người bạn hiếu, đễ, thuần, cẩn, biết giữ phép nước, thì thần đoán người dân ấy là người hay, thân tất một ngày một vẻ vang, nhà tất một ngày một thịnh vượng.

Như thần xem cho quan lại, mà thấy chơi với những bạn thành, tín, có phẩm hạnh, thích điều phải thì thần đoán cho ông quan ấy là người tốt, làm quan tất mỗi ngày một cao thăng, giúp vua tất mỗi ngày một ích lợi.

Như thần xem cho vua chúa, mà thấy quan gần có lắm người hiền, quan xa có lắm người trung, lúc có lỗi, nhiều người can ngăn, thì thần đoán là ông vua giỏi, vua tất mỗi ngày một tôn trọng, nước tất mỗi ngày một trị yên, thiên hạ tất mỗi ngày một qui phục... Thần quả không có thuật gì lạ, chỉ xem người mà biết được người hay, hay dở."

Vua Trang Vương cho nói là phải. Bấy giờ kíp thu dùng những người tài giỏi, sau nước Sở thành cường thịnh nhất đời Chiến quốc.

Lời bàn:

Đại ý bài này cốt nói làm bạn với ai, thì rồi giống người ấy, làm bạn với người hay, thì thành hay, làm bạn với người dở, thì hoá dở, cũng như những câu phương ngôn của ta; “Gần mực thì đen, gần đèn thi rạng”, “ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”. Cái thuật xem tướng đây thực ám hợp với câu ngạn ngữ: anh nói anh chơi với ai, thì tôi nói được anh là người thế nào.

Cách dùng pháp luật

Quý Cao làm quan sĩ sư nước Vệ có làm án chặt chân một người.

Sau nước Vệ loạn, Quí Cao chạy trốn, ra đến cửa thành, gặp người giữ cửa thành, lại chính là người mình chặt chân ngày trước.
Cách dùng pháp luật
Người ấy bảo: "Kia có chỗ tường đổ"

Quý Cao nói: "Người quân tử không trèo tường".

Lại bảo: "Kia có lỗ hổng".

- "Người quân tử không chui lỗ hổng".

Lại bảo: "Ở đây có cái nhà".

Quí Cao mới chạy vào nhà ẩn, bởi vậy mà quân đuổi theo không thể nào bắt được.

Lúc Quí Cao sắp đi, bảo người giữ thành rằng:

"Trước ta theo phép nước mà chặt chân ngươi. Nay ta gặp nạn chính là để ngươi báo thù mà ngươi ba lần cho ta trốn. Thuơng ta như thế nghĩa là sao?"

Người giữ thành nói:

"Tội tôi đáng chặt chân, tránh sao cho khỏi. Lúc ông luận tội, xoay sở pháp luật, ý muốn nới tay tôi cũng biết. Lúc án đã định, đem ra hành hình nét mặt ông buồn rầu, tôi lại biết lắm. Ông làm như thế há có vị riêng gì tôi, đó là tâm địa bực quân tử tự nhiên vậy... Thế cho nên tôi muốn cứu ông".

Đức Khổng Tử nghe chuyện nầy nói rằng: " Cũng là một cách dùng pháp luật mà có lòng nhân từ thì gây nên ơn, dùng mà ra dáng tàn bạo thì gây nên oán. Như Quí Cao thật là người làm quan biết dùng pháp luật vậy".

Lời bàn:

Một người bị gia hình đến chặt chân, thấy người ta gặp cơn nguy cấp, chẳng những không báo thù, lại còn tìm cách cứu người ta, thế chẳng là biết dĩ đức báo oán, đáng gọi là người nhân lắm ư!

Còn một người đang lúc nguy cấp, chết đến nơi còn không chịu trèo tường, chui lỗ, thế cũng chẳng là biết tự trọng phẩm giá đáng gọi là quân tử ư! Người canh cửa thành sở dĩ phục Quí Cao là vì Quí Cao biêt dùng pháp luật. Đã đành rằng pháp luật đặt ra là để trừng trị kẻ có tội, nhưng nếu cho như bất đắc dĩ phải khép vào án, lúc hành hình lại có chút bụng nhân từ ở trong, thì kẻ chịu tội mới thực tâm phục được. Người chấp pháp, tuy giữ lễ công binh khép vào lý, nhưng ở trong còn có chút tình, thương kẻ mắc tội, thì mới là biết dùng pháp luật vậy. Nói rộng ra, trị kẻ tội ác mà kẻ tội ác ấy sau trở thành người lương thiện, Quí Cao đây thật là một vị quan trung hậu biết đem hình pháp giúp cho sự giáo dục vậy.

Thế nào là trung thần

Văn Quân đất Lỗ Dương bảo Mặc Tử: “Có kẻ nói với ta rằng: Trung thần là người bắt cúi thì cúi, bắt ngửng thì ngửng, để thì im, gọi thì thưa, như thế có cho là trung thần được không?”.

Mặc Tử nói: “Bắt cúi thì cúi, bắt ngửng thì ngửng, như thế khác gì cái bóng? Để thì im, gọi thì thưa, như thế khác gì tiếng vang? Quan liêu mà dùng đến những kẻ như bóng, như vang, thì có còn được ích gì? 
Thế nào là trung thần
Thế nào là trung thần
Cứ như tôi nghĩ đây mới gọi là trung thần, khi vua có lầm lỗi, phải liệu cách can ngăn mà đưa vào điều thiện; khi mình có điều hay, phải tìm đường bày tỏ, mà không lộ ra ngoài; trên thì thành thực một lòng, một dạ với vua; dưới thì không a dua vào bè kết đảng với ai; những sự tốt lành yên vui thì để phần vua hưởng, những điều oán thù lo lắng thì mình hứng đựng. Có được như thế, thì tôi mới cho là trung thần”.

Vợ răn Chồng

Án Tử làm tướng n­ước Tề, một hôm đi việc quan, có tên đánh xe theo hầu.

Vợ tên đánh xe dòm qua khe cửa, thấy chồng tay cầm cái dù, tay cầm dây cư­ơng, mặt hất lên trời, dương dương tự đắc.
Vợ răn Chồng

Lúc chồng về nhà, nàng toan bỏ nhà ra đi. Chồng hỏi: "Tại làm sao?" Nàng nói:

"Án Tử, ngư­ời gầy thấp bé nhỏ làm quan nư­ớc Tề, danh t­ướng lừng lẫy khắp thiên hạ, thế mà thiếp xem ông vẫn rất ư khiêm như­ờng, như­ ch­ả bằng ai. Chớ như­ chàng, cao lớn đẫy đà, chỉ mới làm đ­ược một tên đánh xe tầm th­ường, hèn hạ, thế mà thiếp xem chàng đã ra dáng lấy làm vinh hạnh t­ưởng không ai bằng nữa. Nên thiếp xin bỏ chàng, thiếp đi".

Tối hôm ấy, tên đánh xe bỏ đ­ược cái bộ vênh váo, chữa đư­ợc cái tính nông nổi. Án Tử thấy thế lấy làm lạ hỏi. Tên đánh xe đem việc nhà kể lại, Án Tử bèn cất cho làm đại phu.

Lời bàn:

Tên đánh xe của Án Tử thực là sang vì vợ, nhờ đ­ược ng­ười vợ giỏi, biết lấy cái hèn hạ, cái dáng bộ ngông nghênh của chồng làm xấu hổ, mà sửa đ­ược tâm tính chồng, mà thành đư­ợc thân danh cho chồng. Tiếc thay ở đời bây giờ, có biết bao nhiêu kẻ chỉ làm môn hạ người ta, đã vênh váo lên mặt, nghênh ngang tự đắc nh­ư tên đánh xe, mà lại không có đư­ợc những người vợ như­ vợ tên đánh xe để khuyên răn lấy chồng, làm cho chồng biết tự sỉ mà tu tỉnh cho ra ngư­ời. 

Khổng Tử: Tự lấy làm khoan khoái

Khổng Tử đi chơi núi Thái Sơn, gặp ông Vinh Khải Kỳ ngao du ở ngoài đồng, mặc áo cừu, thắt lưng dây, tay gẩy đàn cầm, vừa đi vừa hát.

Đức Khổng Tử hỏi: “Tiên sinh làm thế nào mà thường vui vẻ thế?”
Khổng Tử: Tự lấy làm khoan khoái

Ông Vinh Khải Kỳ nói: Trời sinh muôn vật, loài người quí nhất, mà ta được làm người, đó là một điều đáng vui. Trong loài người, đàn ông quí hơn đàn bà, mà ta được làm đàn ông, đó là hai điều đáng vui. Người ta sinh ra, có người đui què, có người non yểu, mà ta hoàn toàn khoẻ mạnh, nay đã chín mươi tuổi, thế là ba điều đáng vui... Còn cái nghèo là sự thường của thế gian, cái chết là sự hết của đời người. Ta nay xử cảnh thường, đợi lúc hết, thì còn gì là lo buồn?

Đức Khổng Tử nói: "Phải lắm! Tiên sinh thế là biết cách tự làm cho khoan khoái mà hưởng sự vui vẻ ở đời".

Lời bàn:

Cái sung sướng ở đời thực không biết lấy gì mà đo lường, không biết ở đâu mà tìm được. Ông vua sang giàu bực nhất, mà không biết vui sống, thằng chăn dê, cái áo lót cũng không có, mà lấy làm sung sướng, cũng như Vinh Khải Kỳ đây, chỉ được làm người, sinh làm đàn ông, không ốm đau tàn tật, cũng đủ lấy làm sung sướng. Thế mới hay cái sướng không ở đâu xa, mà ở ngay trong mình, không ở sự giàu sang, mà ở trong tâm yên vui, hễ biết sung sướng thì được sung sướng, ấy là sung sướng đó. Chớ những kẻ tham lam không chừng, mê man quá độ, thì bao giờ mới biết sướng thân được!

Chữ Tín

Nước Lỗ có một cái đỉnh rất quý được coi như là đồ quốc bảo. Nước Tề bắt phải đem dâng.

Vua nước Lỗ tiếc lắm, cho người làm một cái đỉnh giả để đưa sang nộp cho vua nước Tề.

Vua nước Tề nghĩ rằng đây là đồ quốc bảo nên thế nào vua nước Lỗ cũng tiếc mà đưa cái đỉnh giả, nghĩ thế rồi vua nước Tề bảo: "Phải có Nhạc Chính Tử đem đỉnh sang dâng, thì ta mới tin"
Chữ Tín: Nhạc Chính Tử

Vua nước Lỗ cho gọi Nhạc Chính Tử đến, sai đem cái đỉnh giả đi dâng vua nước Tề.

Nhạc chính Tử biết chuyện, hỏi vua nước Lỗ: "Sao nhà vua không đưa cái đỉnh thật?"

Vua Lỗ nói: "Vì ta quý cái đỉnh ấy lắm."

Nhạc Chính Tử thưa: "Nhà vua quý cái đỉnh ấy thế nào, thì thần quý cái đức "tín" của thần cũng như thế!"

Sau vua Lỗ phải đưa cái đỉnh thật, bấy giờ Nhạc Chính Tử mới chịu đi.

Không nên sát hại lẫn nhau

Văn Quân đất Lỗ Dương sắp đem quân sang đánh nước Trịnh. Mặc Tử nghe thấy đến can nói rằng:

Ví như bây giờ trong đất Lỗ Dương này, tỉnh lớn đánh tỉnh nhỏ, nhà lớn đánh nhà nhỏ giết người lấy của lẫn nhau thì nhà vua nghĩ như thế nào?
Không nên sát hại lẫn nhau
Văn Quân nói:
Bao nhiêu người ở Lỗ Dương đều là tôi con của ta cả. Vì tỉnh lớn đánh tỉnh nhỏ, nhà lớn đánh nhà nhỏ, để cướp lẫn nhau thì ta tất đem trị tội thật nặng.

Mặc Tử nói:
Bao nhiêu người trong thiên hạ đều là tôi con của trời cũng như bao nhiêu người trong đất Lỗ Dương là tôi con của nhà vua, nay nhà vua đem quân đánh Trịnh thì há tránh khỏi được vạ trời hay sao!

Văn Quân nói:
Sao tiên sinh lại ngăn ta đánh Trịnh. Ta muốn đánh Trịnh là thuận cái chí của trời. Vua nước Trịnh ba đời giết cha, trời đã cho mất mùa ba năm. Nay ta phải giúp trời mà giết Trịnh.

Mặc Tử nói:
Vua nước Trịnh ba đời giết cha, trời đã cho mất mùa ba năm, trời phạt như thế cũng là đủ. Nay nhà vua lại còn đem quân đánh Trịnh mà nói rằng :”Ta đánh Trịnh là thuận ý trời” thì là nghĩa thế nào? Vì như ngay đây có một đứa con ngang ngạnh, cha nó đã cầm roi đánh nó, người cha bên láng giềng lại còn vác gậy ra đánh hôi, bảo rằng:”Ta đánh nó là thuận cái chí của cha nó”. Nói như thế có nghe được không?

Lời Bàn:

Khi mình cậy sức, cậy nhiều, cậy khôn, cậy tài mà hà hiếp kẻ kém mình, thường cứ hay viện lẽ nọ, cớ kia, để như cho mình là phải mà che mắt thế gian, lấp miệng thiên hạ. Nhưng dù viện lẽ gì cớ gì cũng vẫn không được chính đáng. Danh bất chính thì ngôn bất thuận. Mình đã rắp tâm đè nén người ta, tham lấy của người ta, là mình làm điều phi nghĩa rồi, không bao giờ rửa sạch được cái ô danh nữa. Làm việc bậy mà lấy câu nói phải để lấp liếm đi có khác gì lấy vóc gấm phủ ngoài cành khô hay tượng đất mà bảo người ta là thánh thần đấy.

Trước khi đánh người phải biết giữ mình

Văn Công nước Tấn đem quân sang đánh nước Vệ. Giữa đường gặp một ông lão đang bừa ruộng cứ ngẩng mặt lên trời cười khanh khách mãi. Văn Công cho đòi lại hỏi:
Trước khi đánh người phải biết giữ mình

- "Ngươi cười cái gì thế?

- Ông lão thưa rằng: Tôi cười người láng giềng nhà tôi. Anh ta đưa vợ đi chơi nhà bà con. Giữa đường gặp người con gái hái dâu, anh ta thích quá, lẻn vợ rẽ xuống ruộng dâu, nói truyện với người con gái. Một chốc, ngoảnh lên xem vợ đi đến đâu thì thấy một chàng đang vẫy vợ anh ta đi. Ấy câu truyện chỉ có thế, tôi nghĩ mà tôi không nhịn cười được".

Văn Công nghe nói, tự nhiên tỉnh ngộ, kéo quân về. Về chưa đến nơi, thì đã thấy báo có giặc ngoài vào xâm phạm trên mạn bắc.

Lời bàn:

Phàm cái gì mình thích, tất người ta cũng thích. Nếu cứ theo lòng tục, mà vơ năm, gắp mười không phòng bị thì có khi xôi hỏng bỏng không, chẳng những không lấy được gì của người ta, mà có khi thứ mình có lại bị mất vào tay người ta nữa. Việc nước cũng thế, đi đánh nước ngoài, mà không nghĩ giữ nước nhà, thế là bỏ nước mình cho giặc vậy.

*Tỉnh ngộ: đương mê man việc gì mả tỉnh ra biết nghĩ lại.

Thập Bì nói chuyện với Huệ Vương

Vua Huệ Vương nước Nguỵ hỏi Thập Bì rằng:

- Ngươi nghe người ta cho quả nhân là thế nào?

Thập Bì thưa:

- Thần nghe người ta cho nhà vua là nhân từ và hay gia ơn lắm.

Thập Bì nói chuyện với Huệ Vương
Vua vui mừng hớn hở nói rằng: “Như thế thì cái công đức của quả nhân được đến thế nào?”.

Thập Bì nói: “Cái công đức ấy rồi đến mất nước”.

Vua ngạc nhiên hỏi: “Nhân từ và hay gia ơn là làm việc thiện mà làm việc thiện đến nỗi mất nước là nghĩa thế nào”.

Thập Bì thưa: “Vua mà nhân từ, thì không nỡ trừng phạt; vua hay gia ơn thì chỉ thích ban thưởng. Tính đã bất nhẫn thì kẻ có tội cũng không trị; tính hay ban ơn thì kẻ vô công cũng được thưởng thì mất nước cũng không có gì là lạ”.

Lời bàn:

Nhân đức vốn là hay, tuy vậy cũng có cái nhân đức của kẻ trượng phu, cái nhân đức của người đàn bà. Ông vua cầm quyền một nước mà nhân đức như đàn bà, thương kẻ có tội, thưởng kẻ vô công, thì giữ sao cho trong nước trị an được. Phàm các đức tính mà tăng lên quá độ, là hoá ra dở cả. Cho nên cứ cầm cân giữ mực thăng bằng phải chăng có lý lại có tình, có ân lại có uy thế mới là đạo trung dung được.

Trai Cò đấu nhau, Ngư ông đắc lợi

Nước Triệu toan đánh nước Yên. Tô Tần, vì nước Yên, sang nói với vua nước Triệu là Huệ Vương rằng:

“Vừa rồi tôi đi qua bên bờ sông Dịch Thủy, tôi trông thấy con trai đang há miệng phơi mình trên bãi, có con cò đâu đến, mổ ngay vào thịt trai. Trai liền ngậm miệng, cắp chặt lấy mỏ cò.

- Cò nói: “Hôm nay không mưa, ngày mai không mưa, thế nào trai cũng phải chết”.

- Trai nói: “Hôm nay không rút được mỏ, ngày mai không rút được mỏ, thế nào cò cũng phải chết”.
Trai Cò đấu nhau, Ngư ông đắc lợi
Trai Cò đấu nhau, Ngư ông đắc lợi

Hai bên găng nhau, chẳng ai chịu ai. Bỗng đâu có người đánh cá đi qua, trông thấy thộp được cả trai lẫn cò… Nay mà nước Triệu đem quân sang đánh nước Yên, nước Yên tất phải chống lại. Hai bên đánh nhau lâu, hại người tốn của, chắc là suy yếu cả. Tôi e nước Tần thừa cơ ấy, đem quân chụp cả hai nước như người đánh cá chụp cả trai lẫn cò, thì lúc bấy giờ hối cũng không kịp. Dám xin vua thử nghĩ kỹ lại xem”.

Huệ Vương cho là nói phải, bèn đình việc đánh Yên.

Lời Bàn:

Trai, cò vì găng nhau mà cả hai con cùng bị người đánh cá bắt. Bài "Trai Cò đấu nhau, Ngư ông đắc lợi” này có ý khuyên người ta không nên tranh giành đấu đá lẫn nhau. Hai nước tranh nhau, thì hại người, tốn của tai hại đã đành. Hai người tranh nhau thì tất sinh kiện cáo. Mà “vô phúc đáo tụng đình”, được mất chưa biết thế nào, đã đưa nhau ra kiện tụng thì biết bao nhiêu phường tham nhũng ở giữa thời cơ dòm ngó để cầu lợi, rất thiệt hại cho cả đôi bên. Vậy cho nên ta chẳng nên găng nhau, chống nhau làm gì. Vụ nhỏ thì hao tốn tiền của, lớn thì hại nhà, lớn nữa thì hại nước. Ta phải lấy câu “Dĩ hòa vi quý” mà cư xử nhún nhường nhau là hơn.

Cách điều trị khi chó bị nôn mữa, bỏ ăn, ỉa ra máu từ lá cây lược vàng

Bạn đang rất lo lắng vì chú cún cưng của mình bỗng bỏ ăn, nhìn buồn rầu, và không màng tới những hành động xung quanh. Sau vài ngày, bạn phát hiện chó ỉa ra máu, bạn đang vô cùng lo lắng. Vậy vì sao chó của bạn lại bị như vậy và cách điều trị ra sao?

1. Nguyên nhân chó đi ngoài ra máu???

Chó bị nôn mữa và đi ngoài ra máu là trường hợp không hiếm gặp. Hiện tượng này xảy ra thường do chó ăn phải thức ăn ôi thiu hoặc mất vệ sinh và để lâu ngày có thể gây nguy hiểm cho tính mạng chú chó cưng của bạn.
Cây lược vàng trị chó bị nôn mửa ỉa ra máu
Cây Lược vàng có khả năng cầm máu, điều trị các triệu chứng đường ruột rất hiệu quả


Ở đây mình sẽ nói đến một nguyên nhân khác khiến chó đi ỉa ra máu đó là do bệnh viêm đường ruột cấp tính ở chó mà chúng ta thường gọi là bệnh Pravo. Căn bệnh này rất phổ biến và nguy hiểm đối với chó mèo cùng tỷ lệ sống cực thấp nếu không được phát hiện kịp thời.

Bảng tính sao chiếu mệnh Nam Nữ | Vì sao có quan niệm dâng sao giải hạn?

1. Vì sao có quan niệm sao chiếu mệnh? dâng sao giải hạn?

Theo quan niệm của người xưa, con người mỗi năm sống đều có một ngôi sao chiếu mệnh. Nếu năm nào sao tốt thì người đó sẽ gặp nhiều may mắn thuận lợi, còn lỡ gặp sao xấu thì gặp nhiều rủi ro thất thoát tiền bạc. Chính vì vậy, nhiều người có tâm lý dâng sao giải hạn những năm sao xấu.

Theo quan niệm này, có tất cả 9 ngôi sao chiếu mệnh. Trong đó, có những vì sao hung tinh (sao xấu) như La Hầu, Thổ Tú, Kế Đô, Thái Bạch, Vân Hớn. Có những sao tốt như Thủy Diệu, Thái Dương, Thái Âm, Mộc Đức. Theo chu kỳ 9 năm vòng chiếu này sẽ trở lại ban đầu.

Việc xem bảng sao hạn hàng năm để tính sao xấu, đẹp cho mỗi người được nhiều người Việt Nam tiến hành vào dịp đầu năm, với mong muốn bản thân, gia đình có một năm gặp nhiều may mắn, xuông sẽ, bình an.

Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau về việc sao chiếu mệnh và việc dâng sao giải hạn tuy nhiên đây không hoàn toàn là mê tín dị đoan. Chính vì vậy, việc dâng sao giải hạn gọn nhẹ, văn minh cũng là một hình thức giúp cho nhiều người có được "tâm an".

2. Các ngôi sao chiếu mệnh được tính theo tuổi âm, của nam và nữ khác nhau, cụ thể như sau:

Thí dụ: Bạn là Nữ sinh năm 1999 thì tuổi âm của bạn khi mới sinh ra đã được tính là 1 tuổi. Bạn muốn tính xem sao hạn của bạn năm 2019 là sao gì thì tính tuổi âm rồi sau đó tra cứu vào bảng tính sao hạn như sau: Tuổi âm bạn đến năm 2019 là 21 tuổi. Vậy bạn có sao chiếu mệnh năm 2019 là sao Mộc Đức.

Tương tự đến năm 2020, bạn được 22 tuổi thì sao chiếu mệnh của bạn vào năm 2020 sẽ là sao Thái Âm
Bảng tính sao chiếu mệnh Nam Nữ hàng năm
Bảng tính sao chiếu mệnh Nam Nữ hàng năm
Thiên Hương

Nói Thí Dụ

Có người bảo vua nước Lương rằng: “Huệ Tử nói việc gì cũng hay thí dụ. Nếu nhà vua không cho thí dụ, thì Huệ Tử chắc không nói gì được nữa”.

Vua bảo: “Ừ, để rồi ta xem”.

Hôm sau, vua đến thăm Huệ Tử, bảo rằng: “Xin tiên sinh nói gì cứ nói thẳng đừng thí dụ nữa”.

Nói Thí DụHuệ Tử nói: “Nay có một người ở đây không biết nỏ là cái gì, mới hỏi tình trạng cái nỏ thế nào. Nếu tôi đáp rằng: Hình trạng cái nỏ giống như cái nỏ, thì người ấy có hiểu được không?”

Vua nói: “Hiểu làm gì được”.

“Thế nếu tôi bảo người ấy: Hình trạng cái nỏ giống như cái cung có cán, có lẫy, thì người ấy có biết được không?”

Vua nói: “Biết được”.

Huệ Tử nói: “Ôi! Khi nói với ai là đem cái người ta đã biết làm thí dụ với cái người ta chưa biết, để khiến người ta biết. Nay nhà vua bảo tôi đừng thí dụ nữa thì tôi không sao nói được.”

Lời Bàn:

Cái cung, cái nỏ khác nhau nhiều, nhưng lấy cái cung nói với người đã biết cung để khiến cho biết được cái nỏ, thì may người ấy ý hội cũng được ít nhiều. Phàm dạy bảo người ta điều gì, là cốt ý làm cho người ta hiểu được điều ấy, mà muốn cho người ta dễ hiểu, không gì bằng thí dụ, nghĩa là nhân cái người ta đã biết mà dạy vào cái người ta chưa biết.

Cái phương pháp giáo dục tối tân bây giờ “qui nạp” hay “diễn dịch” cũng lấy thí dụ làm cốt. Người xưa thường nói: “Một quyển sách nếu không có thí dụ chỉ là một bộ xương mà thôi”. Câu Huệ Tử nói: “Ðem cái người ta đã biết làm thí dụ với cái người ta chưa biết để khiến người ta biết”, thực là phù hợp với cái lối học hiện đại đời nay.

Tri Kỷ

Bảo Thúc chết, Quản Trọng thương tiếc, khóc như mưa, ướt đầm cả vạt áo.

Có người hỏi: "Ông với Bảo Thúc không phải là họ hàng thân thích gì, mà sao ông thương khóc quá như vậy?"
Tri Kỷ: Quản Trọng & Bảo Thúc

Quản Trọng nói: "Ngươi không rõ, để ta nói cho mà nghe. Ta lúc nhỏ khốn khổ, thường buôn chung với Bảo Thúc, lúc chia lãi, bao giờ ta cũng lấy phần hơn, mà Bảo Thúc không cho ta là tham, biết ta gặp cảnh quẫn bách bất đắc dĩ phải lấy thế.

Ta ở chỗ chợ búa thường bị lắm kẻ nạt dọa, Bảo Thúc không cho ta là hèn nhát, biết ta có lượng bao dung.

Ta bàn việc với Bảo Thúc, nhiều khi việc hỏng, Bảo Thúc không cho ta là ngu, biết có lúc may, lúc không may, cho nên công việc thành hay bại.

Ta ba lần ra làm quan, ba lần bị bãi, Bảo Thúc không cho ta là bất tiếu biết ta chưa gặp thời, chưa tìm được vua giỏi.

Ta ra trận ba lần, đánh thua cả ba, Bảo Thúc không cho ta là bất tài, biết ta còn có mẹ già phải phụng dưỡng.

Ta nhẫn nhục thờ vua Hoàn Công, Bảo Thúc không cho ta là vô sĩ, biết ta không giữ tiểu tiết, có chí làm ích lợi cho cả thiên hạ...

Sinh ra ta là cha mẹ, biết ta là Bảo Thúc. Mà đối với người biết mình, mình đem cả tính mệnh ra hiến còn chưa cho là quá, huống chi thương khóc thế này đã thấm vào đâu!"

Lời Bàn:


Khó thật! Ở đời mình giao thiệp với nhiều người, bè bạn tưởng vô số, nhưng hồ dễ đã được mấy người thực gọi là tri kỷ. Thế nào là tri kỷ? Tri kỷ là người biết mình, nghĩa là đồng thanh, đồng khí, đồng chí, đồng tâm với mình, chơi với mình rất thân thiết, bao bọc che chở cho mình, lúc sống cùng hưởng, họa cùng đau, lúc chết, tưởng cho chết với nhau cũng không hối. Quí thật! Người tri kỷ! cho nên cổ nhân có câu nói: "Ðắc nhất tri kỷ, khả dĩ bất hận" nghĩa là ở đời có được một người tri kỷ cùng không còn ân hận gì nữa; lúc sống, có được một người biết mình, thì mình chết cũng không lấy làm uổng đời.

Chú Thích:


Bảo Thúc: Tức Bảo Thúc Nha thường còn gọi là Bảo Tứ, người giỏi nước Tề, tiến Quản Trọng cho Hoàn Công dùng.

Quản Trọng: Tên là Di Ngô, người nước Tề, làm tướng giúp Hoàn Công giỏi có tiếng.

Quẫn bách: Túng bấn không biết xoay xở thế nào cho đủ tiền tiêu dụng.

Bất đắc dĩ: Không sao làm khác được như thế.

Bao dung: Rộng lượng, không chấp những điều người ta phạm lỗi với mình.

Bất tiếu: Người không ra gì.

Phụng dưỡng: Nuôi nấng tôn kính.

Nhẫn nhục: Nhịn được những sự khó chịu đến mình.

Vô sỉ: Không biết xấu hổ.

Của Báu Tử Hãn

Nước Tống có người được hòn ngọc, đem biếu quan coi thành là Tử Hãn. Tử Hãn không nhận. Người biếu ngọc thưa rằng: "Ngọc này tôi đã đem cho thợ ngọc xem, quả là một thứ ngọc rất báu, mới dám đem dâng quan lớn, xin quan lớn nhận cho tôi được vui lòng."

Tử Hãn nói: "Người cho ngọc là của báu, ta lại cho tính không tham là của báu. Ngươi đem ngọc cho ta, nếu ta nhận, thì hai bên cùng mất cả của báu. Âu là ngươi cứ đem về. Ai nấy đều giữ lấy của báu của người ấy, như thế của báu của hai người đều còn cả, thế chẳng hơn ư!"
Của Báu Tử Hãn

Người biếu ngọc, cúi đầu thưa: "Chúng tôi là thường dân mà lại có ngọc này, chỉ sợ bị trộm cướp mà có khi còn hại đến thân."

Tử Hãn thấy thế, lưu người ấy lại, gọi thợ ngọc đến bán được tiền rồi, bèn đưa lại cho người ấy.

Lời Bàn:

Đã là người, ai cũng có lòng hiếu thượng, cái hiếu thượng ấy tức là của báu của mình. Nhưng hiếu thượng không ai giống ai. Người kiến thức thô bỉ, thi hiếu thượng thô bỉ, người kiến thức cao minh, thì hiếu thượng cao minh. Kẻ dâng ngọc, chi biết ngọc là báu, nhưng người không nhận ngọc, lại cho thanh liêm mới là báu. Làm quan mà ai cũng có tính nhất quyết không nhận lễ vật của dân như Tử Hãn, lại có trí hiểu rõ được nguyện vọng của dân như Tử Hãn, có bụng che chở thương dân như Tử Hãn nói trong truyện này, thì dân nào chẳng kính, chẳng trọng, chẳng yêu quan như cha mẹ, sợ quan như thần linh!