Pages

Phát hiện trẻ bị xâm hại, bạo hành gọi ngay 111

Khi chúng ta phát hiện trẻ có dấu hiệu bị bạo hành, bị ngược đãi, xâm hại hoặc bị bóc lột, bắt cóc, mua bán trẻ em... xin hãy gọi ngay đến số 111

Tệ nạn Xã Hội: là báo ứng, con cháu nhờ vào Đức ông bà cha mẹ

Mưu tài hại mạng: phải đánh đổi bằng sinh mạng

Showing posts with label khổng tử. Show all posts
Showing posts with label khổng tử. Show all posts

Khổng tử: Không quên được cái cũ

Khổng Tử tên là Khâu, tên tự là Trọng Ni, người nước Lỗ, thời Xuân Thu nhà Chu, học về Lễ, Nhạc, Văn chương đời cỗ, đi nhiều nước chư hầu không được dụng bỏ về làm kinh Xuân Thu, san định các kinh Thi, Thư, Dịch, Lễ, Nhạc và dạy học trò được ba nghìn người, có bảy mươi hai người giỏi. Được tôn xưng làm Tổ đạo Nho.
Khổng tử: Không quên được cái cũ

Một ngày nọ Khổng Tử đang đi dạo chơi, bỗng thấy một người đàn bà đứng khóc nỉ non ở chỗ bờ đầm. Đức Khổng Tử lấy làm lạ, bảo học trò đến hỏi vì cớ gì mà khóc.

Người đàn bà nói: "Độ trước tôi cắt cỏ thi, có bện một chiếc trâm cài đầu bằng cỏ thi. Hôm nay chẳng may đánh mất cái trâm cài đầu xuống đầm, cho nên tôi khóc."

- Đức Khổng Tử hỏi: "Cô chỉ làm mất cái trâm cài bằng cỏ, thì việc gì phải khóc? Sao không lấy cỏ thi mà làm một cái trâm cài mới!?"

- Người đàn bà nói: "Tôi có thể làm lại một cái mới. Sở dĩ tôi khóc, không phải vì tôi đánh mất cái trâm cỏ thi mà là tôi thương tiếc một vật cũ, dùng đã lâu, mà ngày nay không sao thấy được nữa."

Sưu tập và hệ thống: Thiên Hương

Chú thích:

Cỏ thi: là một thứ cỏ giống như cỏ le, thân tròn, ruột vuông, lá nhỏ mà dài, cạnh sắc, hoa tựa như hoa cúc, trắng hay đỏ phớt.

Lời bàn:

Một món đồ mà mình đã yêu thích, mà lỡ mất đi, thì về sau dù có được cái khác giống như thế, mình cũng không sao yêu cho bằng. Thường, lại nhìn thấy cái mới mà hồi nhớ về cái cũ, sinh ra chạnh lòng, nên câu ta thán, có khi ngậm ngùi thương khóc nỉ non. Vì sao vậy? Vì đối với mình, cái của mất đi có khi không phải vì giá trị vật chất, mà đó thường chứa đựng trong đó tình cảm tức phần tâm hồn mình hay tâm hồn người đã tặng vật cho mình.

"Đồ vật tuy vô tri vô giác, nhưng con người thì có tình"

Sự cảm động đầu tiên bao giờ cũng là sự cảm động hay nhất, lâu bền nhất. Cáo chết ba năm quay đầu về núi, con người ta, dù cho lông bông xiêu bạt đến thế nào, còn có chút tâm tình cũng không sao quên được gốc tích xứ sở mình. 

"Hồ mã tê bắc phong, Việt điểu sào nam chi": Con ngựa rợ Hồ thấy gió bắc còn cất tiếng kêu, con chim đất Việt chọn cành nam mới chịu làm tổ, huống chi là người mà lại quên được nguồn gốc sao?!

Luận ngữ Khổng Tử: Vì sao Khổng Tử quyết đi khuyên bảo tên cướp?

Khổng Tử có người bạn thâm giao là Liễu Hạ Quý. Liễu Hạ Quý có một người em ruột tên là Liễu Hạ Chích. Chích cầm đầu một băng đảng hơn chín ngàn binh sĩ, chuyên đi hoành hành, cướp bóc, giết người cướp của, tung hoành ngang dọc, tham lợi không đoái hoài gì tới cha mẹ anh em. Dân chúng từ đó đặt biệt danh cho hắn là "Đạo Chích" (Đạo là cường đạo - là tên cướp)

 Luận ngữ Khổng Tử: Vì sao Khổng Tử quyết đi khuyên bảo tên cướp?
Băng đảng của Đạo Chích đi tới đâu là điêu tàn đến đó, chúng tàn bạo phóng túng, bắt cóc vợ và con gái người ta, bất kể đạo lý không xem ai ra gì, dân chúng khắp nơi đều oán hận nổi thống khổ thấu trời xanh

Khổng Tử biết Đạo Chích là em trai của Liễu Hạ Quý, ông đến tìm gặp Liễu Hạ Quý và nói rằng: Bậc làm cha mẹ, nhất định phải dạy bảo con cái phải biết đạo nghĩa ở đời tránh làm điều ác, điều xấu sẽ gặp tai ương. Bậc làm anh nếu thấy em mình làm chuyện sai ác cũng phải nhắc nhở dạy bảo khuyên răng em trai trở về đường chính đạo. Nếu bậc cha anh mà không dạy dỗ được con em thì không xứng đáng làm cha anh nữa. Ngài là người có danh vọng tiếng tăm, nhưng em trai ngài lại là phường đạo tặc trộm cướp khiến sinh linh khắp nơi lầm than, thiên hạ khắp nơi ca oán, làm sao có thể không màn tới được? Ngài không thể dạy bảo được em trai mình, ta thực cảm thấy thẹn thay ngài.

Lời dạy của Khổng Tử: Người quân tử thì không tranh cãi với kẻ tiểu nhân

Một ngày nọ, khi Khổng Tử đang đọc sách ở nhà trước thì nghe tiếng cự cãi ồn ào ngoài sân, tiếng cự cãi mỗi lúc một to hơn. Thấy vậy, Khổng tử bèn đi ra xem, mới biết là đang có tranh luận giữa học trò ông và một người khách lạ qua đường.

Lời dạy của Khổng Tử: Người quân tử thì không tranh cãi với kẻ tiểu nhânNgười khách qua đường này vốn là người thích tranh cãi cùng người khác, khi biết được học trò Khổng Tử bèn ngăn lại và nói: Nghe nói thầy của ngài là Khổng thánh nhân, là học trò của Khổng Tử chắc là học vấn của ngài phải cao lắm. Vậy thì ngài cho ta hỏi một năm có mấy mùa? Nếu ngài trả lời đúng, ta sẽ dập đầu quỳ lạy ngài, còn nếu trả lời sai thì ngài phải bái lạy ta.

Đồ đệ Khổng Tử suy nghĩ một lát rồi nói: “Xuân, Hạ, Thu, Đông, có bốn mùa! Điều này ai cũng biết cớ gì phải hỏi?”

Người khách kia cãi lại: “Sai! Chỉ có ba mùa!”

Học trò Khổng Tử cảm thấy thực sự là kỳ quái nói: “Rõ ràng là một năm có bốn mùa, sao ngươi lại nói là có ba mùa?”

Người khách lắc đầu hét lớn một mực khẳng định: "là ba mùa"

Cuối cùng hai người cứ tranh cãi mãi không thôi. Thấy Đức Khổng Tử, người khách kia liền nói: "Khổng Thánh nhân! Ngài hãy phân xử giúp tôi, theo ngài một năm rốt cuộc là có mấy mùa?"

Khổng Tử nhìn người khách rồi nói: "ba mùa!"

Nghe câu trả lời của Khổng Tử, vị khách vô cùng khoái chí cười to ha hả, đòi học trò của Khổng Tử bái lạy xong rồi mới bước đi.

Đồ đệ Khổng Tử lấy làm khó hiểu bèn hỏi: “Thưa thầy, con có điều chưa hiểu, một năm rõ ràng là có bốn mùa, sao vừa rồi thầy lại nói là có ba mùa?”

Khổng Tử nói: Con không thấy hắn ta sao? Đó là một con châu chấu biến hóa mà thành. Một năm, châu chấu chỉ sống có ba mùa: xuân, hạ và thu, nên nó đâu biết có mùa đông? Con cùng với nó tranh luận chẳng phải là chẳng bao giờ có kết thúc sao? Chi bằng chịu thiệt, cúi đầu hành lễ với nó, cũng không thiệt thòi gì.
Lời dạy của Đức Khổng Tử
Vị đệ tử ấy lúc này mới bừng tỉnh, ngộ ra chân lý, bái tạ lời dạy bảo của Đức Khổng Tử.

Lời dạy của Khổng Tử: Tranh cãi với người không cùng cảnh giới chỉ là phí công vô ích

Trong cuộc sống có đủ các dạng người, đối với người hiểu bạn thì căn bản không cần phải giải thích quá nhiều. Riêng đối với những người không hiểu bạn, hay cố ý công kích thì cho dù bạn có giải thích như thế nào đi nữa cũng chỉ là phí công vô ích.

Nếu như gặp một người không có giáo dưỡng mà lại thích tranh giành hơn thua thì phải làm sao hóa giải? Chỉ có “NHẪN” là cách tốt nhất để hóa giải. Những bậc hiền triết xưa nay đều dùng “nhẫn và lui” mà chuyển "mê thành ngộ", chuyển "khổ thành vui".

Lời dạy của Đức Khổng Tử: Người quân tử chú trọng tu dưỡng tâm tính - không nên tranh cãi

Điều ngu muội của kẻ tiểu nhân chính là cả đời mệt mỏi vì danh lợi, lại yêu thích việc tranh luận cao thấp với người khác để chứng tỏ mình. Còn cái đạo của người quân tử là chú trọng tu dưỡng tâm tính bên trong - làm mà không tranh.

Người quân tử không màng danh lợi thì sẽ không vì danh lợi mà đấu đá tranh giành. Như thế, cho dù bị tiểu nhân nhục mạ, nói lời chế giễu để bôi nhọ thì vẫn thản nhiên tiếp nhận. Bởi họ luôn tâm niệm biết được "Ác giả ác báo, thiện giả thiện lai" - là thiên lý báo ứng, do đó ngay cả khi chỉ có một mình họ cũng không dám làm điều xấu. Họ chủ động nhận sai, nhận lỗi và vui vẻ sửa chữa, không có lỗi thì tĩnh tâm xét lại mình.

"Không tranh là từ bi, không cãi là trí tuệ,
Không nghe là thanh tịnh, không thấy là tự tại,
Tha thứ là giải thoát, biết đủ chính là buông."

Thiên Hương

Khổng Tử dạy làm người: Thế nào là người quân tử?

Trong Luận ngữ, Khổng Tử nói rằng "Đức hạnh" là sự khác biệt lớn nhất giữa người quân tử và kẻ tiểu nhân.
Khổng tử dạy học trò Thế nào là người quân tử?
Khổng tử dạy học trò Thế nào là người quân tử?
Trong đó "Ngũ thường" gồm: Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín là 5 phẩm chất có ở người quân tử. Trong đó NHÂN - đạo làm người là đức tính quan trọng nhất. Ngoài ra người quân tử tin vào "thiên mệnh" - làm điều ác tất sẽ có báo ứng, do đó luôn sống và hành xử một cách quang minh chính đại, chính trực không vụ lợi cho bản thân.

Khi cùng với các học trò của mình đàm luận về người quân tử, Khổng Tử đã chỉ ra những đặc điểm của người quân tử như sau:

1. Đức hạnh của người quân tử

Khi nhận xét về học trò Nhan Hồi, Khổng Tử nói: Nhan Hồi có được bốn loại đức hạnh của người quân tử. Một là tuy rất thông minh học một hiểu mười nhưng lại khiêm tốn thật thà. Hai là có ý chí mạnh mẽ trong việc thực hành nhân nghĩa. Ba là khi người khác khuyên can thì có thể nhu thuận tiếp nhận, trong cuộc sống thì thận trọng từng lời nói, việc làm. Bốn là không màn danh lợi, khi được ban bổng lộc chức tước thì từ tốn thoái lui.

Khi nhận xét về học trò Tăng Tử, Khổng Tử nói rằng: Tăng Sâm cũng có được ba loại đức hạnh của người quân tử. Một là mặc dù không có chức tước địa vị, nhưng đối với cấp trên vẫn trung thành tận tụy. Hai là rất coi trọng lễ tiết đối với cha mẹ bề trên vô cùng hiếu kính. Ba là đối với bản thân thì vô cùng nghiêm khắc, nhưng đối với người khác thì lại khoan dung độ lượng.
Đức hạnh là sự khác biệt lớn nhất giữa người quân tử và kẻ tiểu nhân.
Đức hạnh là sự khác biệt lớn nhất giữa người quân tử và kẻ tiểu nhân.
Khổng Tử dạy rằng: Người quân tử, trong nội tâm phải bảo trì sự chính trực, thuần khiết: không màn danh lợi, luôn biết giữ vững mình, không lay động trước cám dỗ - đây là gốc rễ đạo làm người. Tính tình phải khiêm nhường thận trọng, kiên nhẫn chăm chỉ thực hành nhân nghĩa. Người quân tử có tài có đức, gặp tiểu nhân bất tài thì tự tránh xa. Đối với người có tài năng thì tuyệt đối không có lòng ghen ghét đố kỵ, mà phải thực sự nghiêm túc học tập hành vi và việc làm của họ. Như vậy thì người xa ngàn dặm cũng sẽ đối xử như huynh đệ một nhà.

2. Việc kết giao bạn bè của người quân tử

Khổng Tử nói: Sau khi ta mất, Tử Hạ sẽ ngày một tiến bộ, còn Tử Cống thì lại ngày càng thụt lùi.

Tăng Sâm hỏi lại: Vì sao thầy lại nói như vậy ạ?

Khổng Tử giải thích: Tử Hạ luôn kết giao với những người tốt và giỏi hơn mình, còn Tử Cống thì lại luôn kết giao với những người không bằng mình.

Muốn biết rõ một mảnh ruộng tốt xấu thì phải xem sự sinh trưởng của cỏ cây mọc ở trên đó có tươi tốt hay không. Cũng như việc, muốn biết rõ về một người nào đó thì hãy nhìn vào cha mẹ và bạn bè của người đó để xem xét.

Lời dạy của Khổng Tử: Ở cùng với người tốt, thì cũng giống như gieo trồng hoa lan trong nhà kính vậy. Lâu dần thì không cảm nhận thấy hương thơm của hoa lan nữa là bởi vì lâu dần vô hình chung đã bị “nhiễm” mùi hoa lan ấy rồi.

Cùng một đạo lý, nếu ở cùng với người không tốt thì cũng giống như ở trong chợ cá. Lâu ngày cũng sẽ không cảm thấy mùi tanh hôi, là bởi vì bản thân cũng đã bị “nhiễm” mùi tanh hôi ấy rồi. Đó là thói quen tập nhiễm. Cho nên, người quân tử nhất định sẽ thận trọng trong việc lựa chọn người mà mình kết giao.

3. Khí chất người quân tử

Người quân tử ung dung bình thản mà không kiêu ngạo, kẻ tiểu nhân kiêu ngạo nhưng trong lòng không yên. Hơn hai ngàn năm trước, Không Tử dạy rằng “chủ yếu nhìn khí chất” để phân biệt người.

Khổng Tử dạy làm người: Thế nào là người quân tử?Tử Lộ (tên thật là Trọng Do), nhỏ hơn Khổng Tử 9 tuổi là học trò lớn tuổi của Khổng Tử. Ông là người hung hăng, hiếu thắng.

Khổng tử từng gọi Tử Lộ đến mà dạy rằng: “Tri chi vi tri chi, bất tri vi bất tri, thị tri dã”.

Nghĩa là: "Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết, vậy mới thật là biết"

Người quân tử trang trọng, tâm thái bình thản, không có cảm giác kiêu căng ngạo mạn. Kẻ tiểu nhân ngạo mạn, tự cao tự đại, nói chuyện luôn phóng đại sự thật, lời nói lúc nào cũng có gai nhọn luôn công kích người khác.

4. Phẩm chất người quân tử

Khổng Tử dạy: Người quân tử yêu cầu chính là bản thân mình, kẻ tiểu nhân yêu cầu là ở những người khác. 

Tức là khi gặp chuyện không hay, xảy ra mâu thuẫn, người quân tử sẽ tự xét lại mình, nhìn lại bản thân xem có phạm phải sai lầm thiếu sót gì không, tìm kiếm sai sót ở bản thân mình từ đó sửa chữa và không ngừng tiến bộ.

Kẻ tiểu nhân thì ngược lại, luôn nhìn vào người khác, đổ lỗi trách cứ người khác mà không xem xét lại mình. Họ luôn cho bản thân họ là đúng, lỗi đều do ở người khác, họ yêu cầu người khác rất cao nhưng lại không có yêu cầu gì cho bản thân và không bao giờ nhìn nhận khuyết điểm của bản thân, từ đó không có sự chuyển biến trong nhận thức, không những không có tiến bộ mà còn khiến họ càng đi thụt lùi.
Khổng Tử dạy: Thế nào là người quân tử?

Người quân tử luôn khoan dung, không thù hận, không tư thù cá nhân, bởi họ tin vào Thiên Mệnh - làm ác sẽ gặp báo ứng. Cho nên họ “Đầu đội trời, chân đạp đất” - cả đời không làm điều bất nghĩa.

Kẻ tiểu nhân ngược lại, luôn cảm thấy người khác không đúng, xã hội không đúng với mình, cảm thấy người khác hơn mình là điều bất công, không thể chịu được nên luôn ghen ghét, ấm ức, trong lòng luôn chất chứa thù hằn đố kị.

Khổng Tử nói: "Người quân tử hiểu rõ nghĩa, kẻ tiểu nhân hiểu rõ lợi."

- Ý nói người quân tử coi trọng đạo nghĩa còn điều mà kẻ tiểu nhân xem trọng chính là lợi ích.

Khổng Tử dạy làm người: Khi gặp một vấn đề hay một lựa chọn nào đó, người quân tử điều đầu tiên sẽ suy nghĩ chính là “đức hạnh”, sau đó dùng tiêu chuẩn “đạo nghĩa” để cân nhắc làm những việc vừa "lợi mình lợi mọi người", không làm việc phạm pháp, vi phạm đạo đức - cuối cùng mới lựa chọn.

Ngược lại kẻ tiểu nhân khi gặp vấn đề, phải lựa chọn thì điều đầu tiên họ nghĩ đến là làm việc đó thì có lợi cho bản thân như thế nào trước, rồi mới làm, bất chấp dù việc đó có vi phạm tiêu chuẩn đạo đức, miễn là giành được nhiều lợi ích cho bản thân.

5. Chí hướng người quân tử

Người quân tử luôn hướng về phía trước, còn kẻ tiểu nhân thì lại mỗi ngày sa xuống dưới vực sâu. Hướng về phía trước ở đây là hướng thiện, không ngừng sửa sai lầm, theo đuổi đạo nghĩa. Hướng về phía dưới là biết sai không sửa, không biết tu thân dưỡng tính, ngày một sa sút.

Lời dạy của Khổng Tử: "người quân tử thuận theo Thiên lý, ngày càng sáng suốt cao minh. Còn kẻ tiểu nhân lại thuận theo dục vọng ham muốn của bản thân nên ngày càng sa đoạ, đi xuống."

6. Lựa chọn của người quân tử

Người quân tử cho dù ở vào bước đường cùng vẫn kiên trì nguyên tắc làm người, kẻ tiểu nhân gặp nguy khó liền làm xằng làm bậy. Dựa vào cách lựa chọn cũng có thể nhìn ra quân tử và ngụy quân tử.

Lời dạy của Khổng Tử: "Càng rơi vào hoàn cảnh khó khăn cực điểm, càng có thể nhìn thấu được phẩm chất của một người."

Người quân tử khi kết giao với ai cũng dùng tấm lòng ngay thẳng chính trực, đối xử công bằng với tất cả mọi người. Chính vì vậy, người quân tử trước sau cũng sẽ có kết cục tốt đẹp viên mãn, còn kẻ tiểu nhân tuy được cái lợi trước mắt nhưng sẽ phải trả giá đắt về sau - có gieo ắt có gặt.

Thiên Hương

Lời dạy của Đức Khổng Tử: Câu chuyện mượn ô dù

Tổng số đồ đệ của Khổng Tử có đến hơn 3.000 người (Tam thiên đồ đệ), nhưng ngoài việc dạy học, đối với từng môn sinh Khổng Tử đều dành thời gian gần gũi, đàm đạo để hiểu rõ về tâm tính từng người.
Lời dạy của Đức Khổng Tử: Câu chuyện mượn ô dù
Khổng Tử dạy học trò đạo lý gì qua chuyện mượn ô dù?
Trong số đó có Tử Hạ: Tử Hạ họ Bốc, tên Thương, người nước Vệ, nhỏ hơn Khổng Tử tới bốn mươi tư tuổi là một trong số những học trò của Khổng tử.

Khổng tử dạy làm người qua câu chuyện nồi cơm bẩn

Khổng tử (Khổng phu tử) là danh hiệu tôn kính của hậu thế dành cho Khổng Khâu, ông sinh ngày 27 tháng 8, 551 TCN (mất năm 479 TCN) là người rất thông minh, ham học, tính tình nhân hậu, giản dị, khiêm nhường và giàu tình cảm... làm việc gì cũng hết sức cẩn thận, chu đáo, bất cứ việc gì ông cũng để ý xem xét rất kỹ lưỡng để biết cho cùng tận mới thôi. Ông sống thanh đạm, trọng nghĩa khinh tài.Câu chuyện nồi cơm bẩn của Đức Khổng Tử

Đức Khổng tử là giảng sư và là một trong những nhà tư tưởng lỗi lạc bậc nhất cõi Á Đông. Ông được người đời suy tôn là "Thầy của muôn đời", không chỉ những lời dạy của Khổng Tử, mà cách đối nhân xử thế đời thường của Đức Khổng tử đã trở thành giai thoại được hậu thế kể lại hàm chứa những bài học đạo lý làm người sâu xa.

Từ năm 34 tuổi, suốt gần 15 năm, Khổng Tử dẫn học trò đi khắp các nước: Tề, Vệ, Trần, Tống, Thái, Sở... để truyền bá các tư tưởng mong thuyết phục các vua chư Hầu chịu đem Đạo của ông ra dùng để đem lại thái bình cho dân chúng.

KHỔNG TỬ DẠY LÀM NGƯỜI QUA CÂU CHUYỆN NỒI CƠM BẨN

Lần nọ, Khổng Tử dẫn học trò đi đến biên giới giữa nước Lỗ và nước Tề thì lương thực vừa cạn hết. Gặp lúc nước Tề đang mất mùa vì hạn hán, dân chúng bị đói khổ cùng cực khắp nơi. Mấy thầy trò Khổng Tử lâm vào cảnh phải ăn rau cháo qua ngày. Những ngày sau, ngay cả cháo loãng cũng không còn, phải nhịn đói nhin khát, ăn rau dại cầm hơi. Khổ cực nhưng đám học trò Khổng Tử không một ai thoái chí, kêu than, đều một lòng theo Thầy đến cùng. 

Trong đám học trò, Nhan Hồi và Tử Lộ là hai học trò yêu của Khổng Tử.